Bulgaristan'da yayınlanan Yeni Işık Gazetesi (1971-1985) çerçevesinde gelişen iki edebî tür: Hikâye-şiir

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Trakya Üniversitesi, SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ, -, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: GONCA GÜLVODİNA

Danışman: LEVENT DOĞAN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bulgaristan'da 1945-1985 yılları arasında yayınlanan Yeni Işık Gazetesi (Нова Светлина/ Nova Svetlina), Bulgaristan Türk basın tarihinin en uzun süreli yayın organıdır. Yayın hayatı boyunca yayın içeriği ve yayın politikasında birtakım değişiklikler meydana gelmiştir. Çalışmanın amacı, 1971-1985 yılları arasında gazetede yayınlanan hikâye ve şiirleri şekil, içerik ve konu bakımından incelemektir. Çalışma, Sofya Millî Kütüphanesi'nde gazetenin sadece 1971 yılından sonraki sayılarının erişime açık olması sebebiyle 1971-1985 yılları arasında sınırlandırılmıştır. Çalışmada ilk olarak Bulgaristan Türk basını ve Bulgaristan Türk edebiyatı hakkında bilgiler verilmiştir. Devamında Yeni Işık'ın yayın politikası, yayın süreçleri ve yayın içeriği ile ilgili tespitlerde bulunulmuştur. 1971-1985 yılları arasında yapılan incelemelerde 1198 adet şiir ve 579 adet hikâye tespit edilmiştir. Tespit edilen bu iki tür, metin merkezli tasnif yöntemi kullanılarak incelenmiştir. Bu iki edebî türün dil ve üslûp özellikleri, konuları ve şekil özelliklerine yönelik tespitler sonuç bölümünde paylaşılmıştır. Yapılan incelemeler neticesinde her iki türün de konu bakımından oldukça zengin, dil ve üslûp özellikleri açısından ise benzer olduğu görülmüştür. Toplumda yaşanılan her türlü olay ve durum yazar ve şairler tarafından kaleme alınmış ve okuyucuyla paylaşılmıştır. Bu nedenle, o dönemde Türkler tarafından kaleme alınan yazılar Bulgaristan Türk edebiyatı üzerine yapılacak diğer çalışmalara da örnek teşkil edecek niteliktedir. Ayrıca gazetenin 1985 yılından sonra tamamen Bulgarca yayınlanmaya başlaması sebebiyle elde edilen çıktılar halâ Bulgaristan'da varlığını sürdüren Türkçe için son derece önemlidir. Anahtar Kelimeler: Yeni Işık Gazetesi, Bulgaristan, Bulgaristan Türk Edebiyatı, Bulgaristan Türkçe Basını, hikâye ve şiir.