Necdet Özen'in "Akşa Nenem" adlı romanını Türkiye Türkçesine aktarma-sözlük-söz varlığı incelemesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Trakya Üniversitesi, SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ, TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SERPİL ÇARPAR
Danışman: LEVENT DOĞAN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Dil; bir toplumu millet yapan ve onları bir arada tutan, onları diğer milletlerden ayıran en önemli değerdir. Milletler; dilleri sayesinde varlığını sürdürür, geçmişini öğrenir, bugününü tanır, geleceğini düşünür. Bir milletin dili yoksa o millet yok olmuş demektir. Dil, bir milletin dünya görüşünü, gelenek göreneklerini yansıtan kültürün en önemli ögesidir. Bir dili oluşturan sözcüklerin bütünü yani; deyimler, atasözleri, kalıp ve kalıplaşmış sözler, terimler ve çeşitli anlatım kalıpları o dilin söz varlığı meydana getirir. Nogaylar tarihte birçok zorlukla karşılaşmış olmalarına rağmen dillerini, tarihlerini, gelenek-göreneklerini kısaca kültürlerini koruyup günümüze kadar yaşatmaya sağlamış Türk milletlerindendir. Günümüzde en çok Kuzey Kafkasya'da olmak üzere Karadeniz çevresindeki ülkelerde yaşamları sürdüren Nogayların konuştukları lehçe, Türkçenin Kıpçak koluna bağlı Aral-Hazal grubu Türk lehçelerinden biridir. Kıpçak grubuna bağlı olan bu lehçe; "tawlı grubu"nda yer almaktadır. Nogay Türkçesinin söz varlığı ve yapısı; Nogay Türklerinin yaşadığı ve etkileşimde bulundukları yerlerden etkilenmiştir. Türkiye Nogayları Türkiye Türkçesinin etkisindedirler. Türkiye'ye 19. yüzyılın sonlarında ve 20. yüzyılın başında yoğunlaşan göçlerle gelen Nogay Türklerinden birçok kuşağın hayatını Anadolu'da geçirmiş olması ile Rusça geride kalmış, yeni nesiller Türkiye Türkçesini ana dili olarak öğrenmişlerdir. Bu Nogaylar artık Türkçe konuşmakla birlikte, özellikle yaşlı kuşakların bir araya geldiklerinde Nogay Türkçesi konuştukları gözlemlenmektedir. Bu çalışmada Türkiye'de ilk defa Nogay Türkçesiyle yazılan roman özelliğine sahip kendi de bir Nogay Türk'ü olan Necdet Özen'in "Akşa Nenem" romanını Türkiye Türkçesine aktardık. Böylece Türkiye'de yaşayan Nogayların tarihini, gelenek-göreneklerini, geçmişini, kısaca kültürünü tanıtmaya ve yaşatmaya çalıştık. Romanın sözlük ve söz varlığı incelemesini yaparak da Nogay Türkçesinin zenginliğini ortaya koymaya amaçladık. Anahtar Kelimeler: Dil, Nogay, Nogay Türkçesi, Sözlük, Söz Varlığı, Nogay Türkçesi Söz Varlığı