Ferropitozun yüksek fruktozlu beslenmeye bağlı böbrek işlev bozukluğundaki rolü
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Trakya Üniversitesi, TIP FAKÜLTESİ, TEMEL TIP BİLİMLERİ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ECEM BÜŞRA DEĞER
Danışman: OKTAY KAYA
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Çalışmamızda yüksek fruktozlu beslenmeye bağlı oluşan böbrek hasarında ferropitozun rolünü ve yüksek fruktozlu beslenmenin böbrek fonksiyon ve histolojisindeki değişimini zamana bağlı olarak incelemeyi amaçladık. Etik onay alındıktan sonra 4 grupta toplam 34 adet Spraque-Dawley erkek sıçan kullanıldı. Deney süresince kontrol grubuna çeşme suyu, diğer gruplara %20 fruktoz içeren çeşme suyu verildi. Kontrol grubu 1 hafta, F4 grubu 4 hafta, F8 grubu 8 hafta ve F12 grubu 12 hafta takip edildi. Deney sürelerinin son gününde sıçanlar metabolik kafese alınarak 24 saatlik idrarları toplandı. Ardından anestezi altında kan örnekleri ve böbrekleri alındı. Serum numunelerinde üre, kreatinin, ürik asit, kalsiyum ve potasyum düzeyleri, idrar numunelerinde kreatinin klirensi ve FeNa düzeyleri, böbrek dokusunda glutatyon (GSH), malondialdehit MDA, glutatyon peroksidaz 4 (GPX4), açil-coa sentetaz uzun zincirli aile üyesi 4 (ACSL4), transferrin reseptör 1 (TFR1), doku demir düzeyleri, histopatolojik değişiklikler ve immünohistokimyasal GPX4 ve ACSL4 boyanma düzeyleri incelendi. Çalışmamızda 12 hafta fruktozla beslenen grupta tüm gruplara göre serum kreatinin seviyesinde anlamlı artış gözlenirken serum üre seviyesinde kontrol grubuna göre tüm gruplarda anlamlı düşüş gözlendi. Serum kalsiyum düzeyinde F8 grubunda kontrole göre anlamlı azalma görüldü. Kreatinin klirensi / vücut ağırlığı seviyelerinde F12 grubunda, FeNa seviyelerinde ise kontrol grubuna göre tüm gruplarda anlamlı azalma gözlendi. 24 saatlik idrar hacminde F4 ve F12 gruplarında kontrole göre anlamlı artış, F8 grubunda F4 grubuna göre anlamlı azalma gözlendi. Böbrek dokusunda GSH düzeylerinde F8 ve F12 gruplarında kontrole göre anlamlı azalma görülürken MDA seviyelerinde gruplar arası farklılık gözlenmedi. Ferropitoz belirteçlerinden GPX4 seviyelerinde kontrole göre tüm gruplarda anlamlı azalma, diğer ferropitoz belirteçlerinde anlamlı farklılık gözlenmedi. Histolojik olarak renal hasar skoru ve glomerüler çap F8 ve F12 gruplarında anlamlı yüksekti. Tüm bu sonuçlar toplu olarak değerlendirildiğinde fruktozdan zengin beslenmenin böbrek fonksiyon ve histolojisini olumsuz etkilediği ve fruktozdan zengin beslenme süresinin uzamasının bu etkileri arttırdığı görüldü. Yüksek fruktoz alımına bağlı olumsuz etkilerde ferropitozun rolünü incelediğimizde bulgularımızın çelişkili olması sebebiyle yüksek fruktozlu beslenmeye bağlı oluşan hasarda ferropitozun rolü konusunda net bir sonuca ulaşılamadı. Uygulanan modelde fruktoz dozunda çeşitlilik ve çalışma süresi artırılarak ek çalışmalar yapılmasının uygun olacağı düşünüldü.