Romatoid artrit hastalarında farklı eklem tutulumlarının hastalık aktivitesi, fonksiyonellik ve yaşam kalitesi üzerindeki etkileri
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Trakya Üniversitesi, TIP FAKÜLTESİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ONUR ÇAKAR
Danışman: HAKAN EMMUNGİL
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Romatoid artrit hastalık aktivitesinin belirlenmesi için gerek klinik araştırmalarda gerekse pratikte sıklıkla kullanılan indekslerde (disease activity score 28, clinical disease activity index, simplified disease activity index gibi) 28 belirli eklemin durumuna göre hassas ve şiş eklem sayısı hesaplanır ve bu 28 belirli eklemin hastalık aktivitesi üzerindeki ağırlığı birbirinden farklı olarak değerlendirilmez. Biz de bu çalışmamızda romatoid artrit hastalarında farklı eklem tutulumlarının hastaların yaşam kalitesini ve fonksiyonellik durumunu farklı düzeylerde etkilediğini, mevcut 28 eklemli indekslerde yer almayan metatarsofalangeal ve ayak bileği eklemi tutulumun önemini göstermeyi amaçladık. Çalışmamıza, Trakya Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi romatoloji polikliğine Haziran 2020-Haziran 2021 tarihleri arasında başvuran, 2010 American College of Rheumatology/ European League Against Rheumatism kriterlerine göre romatoid artrit tanısı konulan hastalar içerisinden, aktif artriti olan 100 hasta alınmıştır. Çalışmaya alınan hastaların hassas/şiş eklemleri belirlenmiş, disease activity score 28, simplified disease activity index, clinical disease activity index hesaplanmıştır. Hastaların fonksiyonel durumunun belirlenmesi amacıyla health assesment questionnaire-disability index, yaşam kalitesi belirlenmesi amacıyla quality of life-rheumatoid arthritis testi yapılmıştır. Health assesment questionnaire-disability index skorunu en çok etkileyen eklemlerin sırasıyla omuz, metatarsofalangeal ve proksimal interfalangeal eklemler olduğu görüldü. Diğer eklemlerin yapılan regresyon modelinde health assesment questionnaire-disability index üzerinde bağımsız prediktif etkisinin olmadığı görüldü. Quality of life-rheumatoid arthritis indeksini en çok etkileyen sırasıyla omuz, metatarsofalangeal ve dirsek olduğu görüldü. El bileği ve ayak bileği dışındaki tüm eklemler quality of life-rheumatoid arthritis üzerinde bağımsız prediktif etkin olduğu görüldü. Ayak bileği tutulumu olan ve olmayan hastaların health assesment questionnaire-disability index ve quality of life-rheumatoid arthritis indeksleri benzer olarak izlendi. Metatarsofalangeal eklem tutulumu olan hastaların tutulum olmayan hastalara göre health assesment questionnaire-disability index ve quality of life-rheumatoid arthritis skorları daha yüksek izlendi. Hem ayak bileği hem de metatarsofalangeal eklem tutulumunun hastalık aktivite indekslerinden bağımsız olarak hastaların fonksiyonellik ve yaşam kalitesini etkileyemediği görüldü. Çalışmamızda romatoid artrit hastalarında farklı eklem tutulumlarının hastaların fonksiyonelliğini ve yaşam kalitesini farklı düzeylerde etkilediği gösterildi. Metatarsofalangeal ve ayak bileği tutulumlarının hastaların fonksiyonellik ve yaşam kalitesi üzerinde hastalık aktivite indekslerinden bağımsız olarak etkili olmadığı görülmekle birlikte bu konuda daha fazla çalışmaya ihtiyaç duyulduğu düşünülmektedir.