Multipl sklerozlu hastalarda yorgunluğun ve günlük yaşam aktivitelerinin değerlendirilmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Trakya Üniversitesi, SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, HEMŞİRELİK ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2018
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ANIL ÜSTÜNOVA
Danışman: SERAP ÜNSAR
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Multipl skleroz (MS), aksonlarda demiyelinizasyonun görüldüğü, progresif nörolojik semptomlar ve ataklarla seyreden, çevresel ve genetik faktörlerin etkisiyle ortaya çıkan sinir sisteminin kronik ve otoimmun bir hastalığı olarak tanımlanmaktadır. Bu çalışmada Multipl Skleroz (MS) hastalarında yorgunluk ve günlük yaşam aktiviteleri ve etkileyen faktörler değerlendirildi. Araştırma Tekirdağ' da bir Tıp Fakültesi Hastanesi Nöroloji Polikliniği' ne kayıtlı 82 MS hastası ile Eylül 2015-Eylül 2016 tarihlerini arasında yürütüldü. MS hastalarında yorgunluğun değerlendirilmesi için Yorgunluk Şiddet Ölçeği, Modifiye Barthel indeksi kullanılmıştır. Verilerin istatistikseldeğerlendirilmesinde tanımlayıcı istatistiklerle, Spearman korelasyon analizi, Mann-Whitney U ve Kruskall- Wallis testleri kullanılmıştır, p<0.05olan değerler istatiksel olarak anlamlı kabul edilmiştir. Çalışmamızda MS'li hastalarda medeni durumun (p=0,016), çalışma durumunun (p=0,050), ateşli hastalık geçirme öyküsünün (p=0,012), yürürken yardımcı alet kullanmanın (p<0,001) yorgunluk ile ilişkili olduoğu bulundu. MS'li hastaların yorgunluk şiddet ölçeği (YŞÖ) puan ortalamaları ile modifiye barthel indeksi (MBI) puan ortalamaları arasında ters yönde anlamlı bir ilişki bulundu. MS'li hastaların yorgunluk düzeyleri arttıkça günlük yaşam aktivitelerinebağımlılık düzeyleri de artmaktadır. Seyahat etmeyen, çalışmayan, RRMS tanısı alan, yürürken yardımcı alet kullanmayan ve baston kullanan MS'li hastaların MBI puanortalamaları diğerlerine göre daha yüksek bulundu(p<0.05). MS'li hastaların yaşı ile MBI puan ortalamaları arasında negatif yönde anlamlı bir ilişki, YŞÖ puan ortalamaları arasında pozitif yönde anlamlı bir ilişki bulundu. Yaş arttıkça hastaların günlük yaşam aktivitelerine bağımlılık düzeyleri ve yorgunluğun şiddeti arttı. Bu araştırma ile elde edilen veriler incelendiğinde MS hastalarında, hastanın sosyal hayatı, yaşam şekli ile yorgunluk ve günlük yaşam aktiviteleri arasında anlamlı bir ilişki bulundu. MS hastalarına tedavi ve bakım programlarıdüzenlenirken hastaların kişisel (yaş vb) ve hastalığa ilişkin (klinik tanı, MS atak vb.) farklılıklarının göz önünde bulundurulması ve benzer çalışmaların arttırılması gereklidir. Anahtar kelimeler: MBI, Multipl Skleroz, Hemşirelik, GYA, Yorgunluk