Ortopedik cerrahi geçiren yaşlı hastalarda yaş ve preoperatif yatış süresinin deliryum üzerine etkisi

---

Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Trakya Üniversitesi, TIP FAKÜLTESİ, CERRAHİ TIP BİLİMLERİ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2021

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: FİDAN MAT

Danışman: ELİF ÇOPUROĞLU

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmanın amacı ortopedik cerrahi geçiren yaşlı hastaların, yaşları ve operasyon öncesi hastanede kalış süresi ile deliryum arasındaki ilişkinin belirlenmesidir. Trakya Üniversitesi Tıp Fakültesi Ortopedi Kliniğine yatırılan 65 yaş ve üzeri 218 hasta çalışmaya alındı. Çalışmaya alınan hastaların yaşları, kronik hastalıkları, kullandıkları ilaçları, operasyon öncesi hastanede kalış süreleri, psikiyatri konsültasyon ihtiyacı, başvuru şekilleri (acil/poliklinik), hemoglobin değerleri, operasyondaki kanama miktarı, peroperatif ve postoperatif kan transfüzyon ihtiyacı, anestezi ve cerrahi tipleri, operasyon süresi, yoğun bakım ünitesi yatışı, operasyonun kaçıncı gününde mobilize olduğu, deliryum varlığı kaydedildi. Çalışmada Deliryum Değerlendirme Ölçeği, Kısa Konfüzyon Değerlendirme Metodu ve Yoğun Bakım Deliryum Tarama Kontrol Listesi kullanıldı. Kalça operasyonu geçiren hastalarda deliryum oranını daha yüksek saptadık. Genel anestezi alan ve yoğun bakım yatışı olan hastalarda daha sık deliryum geliştiği görüldü. Demansı ve karaciğer hastalığı olanların deliryum gelişme oranı daha yüksek bulundu. Acil başvuru yapan hastalarda poliklinik başvurusu yapan hastalara kıyasla deliryum oranı daha yüksek saptandı. Artan yaşın deliryumu artırdığını, deliryum varlığının da mortaliteyi artırdığını gözlemledik. Düşük hemoglobin değerlerinin deliryumu artırdığı görüldü, postoperatif kan transfüzyonu yapılan hastalarda daha sık deliryum gözlendi. Deliryum gelişen hastaların operasyon sonrası mobilizasyon süresi ortalaması daha yüksek saptandı. Operasyon öncesi hastanede kalış süresi arttıkça, deliryum daha sık görüldü. Bu çalışma ile anlamlı bulunan risk faktörlerinin saptanıp değerlendirilmesi, mümkün olduğunca en aza indirgenmesi, operasyon öncesi hastanede kalış süresinin uzatılmaması önerilebilir. Özellikle acil operasyon gereken yaşlı hastalarda mevcut hastalıkları için konsültasyonların hızlandırılmasının ve ameliyat sonrası erken mobilizasyon sağlanmasının deliryum gelişmesini ve mortaliteyi azaltacağı kanaatindeyiz.