Farelerde morfine tolerans ve bağımlılık gelişiminde hidrojen sülfürün rolü
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Trakya Üniversitesi, SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, TIBBİ FARMAKOLOJİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ZEYNEP ÇETİN
Danışman: AHMET ULUGÖL
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Hidrojen sülfür ağrı oluşumu mekanizmalarında rol aldığı gösterilmiş olan endojen bir gaz mediyatördür. Vücutta başlıca sistatyonin-β-sentaz ve sistatyonin-γ-liyaz enzimleri tarafından, L-sistein amino asidinden sentez edilir. Bu çalışmada, tolerans ve bağımlılığın gelişiminin çeşitli zamanlarında beyin ve omurilik hidrojen sülfür düzeylerindeki değişimi tespit etmeyi ve hidrojen sülfürün endojen olarak üretiminin inhibe edilmesinin tolerans ve bağımlılık oluşumu üzerine etkisinin olup olmadığını belirlemeyi amaçladık. Morfine tolerans ve bağımlılık, 12 gün boyunca günde iki kez morfin (10 mg/kg) subkutan enjeksiyonuyla oluşturuldu. Fiziksel bağımlılık 12. gün tek doz naloksonun (5 mg/kg) intraperitoneal verilmesini takiben meydana gelen yoksunluk sendromu bulgusu olan sıçrama hareketinin 20 dakika süresince sayılmasıyla belirlendi. Sistatyonin-γ-liyaz inhibitörü olarak propargilglisin (30 mg/kg, i.p. 1x1) ve sistatyonin-β-sentaz inhibitörü olarak da hidroksilamin (12,5 mg/kg, i.p.1x1) kullanılmıştır. Tail flick ve hot plate testleri morfinin antinosiseptif etkisinin kaybı ve tolerans gelişimini belirlemek için kullanıldı. Kronik ve akut kullanılan propargilglisinin ve kronik kullanılan hidroksilaminin morfine tolerans gelişimini önlediği belirlendi. Tolerans gruplarında hidrojen sülfür sentaz enzim inhibitörlerinin kronik ve akut uygulamasının, beyin ve omurilik hidrojen sülfür düzeylerinde istatistiksel olarak anlamlı farklılık oluşturmadığı saptandı. Kronik ve akut propargilglisin ve hidroksilamin kullanımının morfin bağımlılığı üzerine bir etki oluşturmadığı; beyin omurilik hidrojen sülfür düzeylerinde de farklılık oluşturmadığı belirlendi. Morfin toleransını önlemede kronik ve akut kullanılan propargilglisinin ve kronik kullanılan hidroksilaminin etkili olduğu görülmüştür ancak etkinin yeri (omurilik ya da beyin düzeyi) belirlenememiştir. Tüm bu veriler doğrultusunda hidrojen sülfür sentaz enzim inhibitörleri morfin toleransının önlenmesinde ve toleransın mekanizmasının anlaşılmasında rol alabilir.