Antipsikotik ilaçlara intrauterin dönemde maruz kalmanın erişkin sıçanlarda öğrenme ve bellek üzerine etkisi

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Trakya Üniversitesi, SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, TIBBİ FARMAKOLOJİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2013

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ÇAĞATAY OLTULU

Danışman: ÇETİN HAKAN KARADAĞ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmada, farklı sınıflardan yedi antipsikotik ajana prenatal dönemde maruz bırakılan yavru sıçanların, erişkin döneme ulaştıklarında öğrenme ve bellek yetenekleri üzerine bu ajanların etkilerinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Çalışmada kullanılacak yedi ayrı antipsikotik ilaç ve bir kontrol grubu için, sekiz ayrı gebe sıçan grubu oluşturuldu. Gebe sıçanlara oral gavaj ile; 1) haloperidol 2 mg/kg, 2) tiyoridazin 100 mg/kg, 3) sülpirid 200 mg/kg, 4) klorprotiksen 20 mg/kg, 5) klozapin 40 mg/kg, 6) flufenazin 10 mg/kg, 7) klorpromazin 20 mg/kg dozunda gebelik süresince verildi. Kontrol grubundaki 4 gebe sıçana sadece çeşme suyundan oluşan gastrik gavaj verildi. Yavrular 2 aylık olduklarında her bir gruptan 10 dişi ve 10 erkek sıçan seçilerek deneyde kullanılmak üzere gruplandırıldılar. 7 farklı ilaç için erkek ve dişi grubu ve kontrol erkek ve dişi ile beraber toplam 16 grup oluşturuldu. Morris su labirenti düzeneğinde gizli platform testinde öğrenme test edildi. Altıncı günde platform havuzdan çıkartılarak bellek test edildi. Haloperidol, sülpirid, klorprotiksen, klozapin, klorpromazin erkek ve dişi grupları ile flufenazin ve tiyoridazin dişi gruplarında öğrenmenin bozulduğu saptanmıştır. Haloperidol tiyoridazin, sülpirid, klorprotiksen, klorpromazin, flufenazin erkek ve dişi gruplarında ve klozapin dişi gruplarında thigmotaxis değerleri aynı cinsiyetin kontrol grubuna göre daha fazla bulundu. Elde edilen sonuçlar prenatal dönemde antipsikotiklere maruz kalmanın, erişkin dönemde öğrenme ve bellek fonksiyonlarını spesifik olarak etkilemekten ziyade, hayvanın içinde bulunduğu problemi kavramasında bir bozukluğa yol açtığını ve öğrenme parametrelerindeki bozulmanın bu sebepten geliştiğini göstermektedir.