Kanserli hastalarda semptom kontrolü ve fonksiyonel yaşam kalitesinin değerlendirilmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Trakya Üniversitesi, SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, HEMŞİRELİK ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BERKAY ERTİN
Danışman: SEDA KURT
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Tanımlayıcı ve kesitsel olarak planlanan bu çalışma kemoterapi alan kanserli hastaların yaşadıkları semptomların şiddetini, fonksiyonel yaşam kalitesini ve ilişkili faktörleri değerlendirmek amacıyla planlandı. Araştırma 1 Kasım 2020 - 30 Nisan 2021 tarihleri arasında, medikal onkoloji kliniğine başvuran 430 hasta ile gerçekleştirildi. Araştırma verileri kişisel ve hastalıkla ilgili özellikler soru formu, Edmonton Semptom Tanılama Ölçeği (ESTÖ), Fonkisyonel Yaşam Ölçeği-Kanser kullanılarak toplandı. Araştırmaya katılan hastaların yaş ortalaması 59,06±10,90 olduğu, %50,2'sinin kadın ve %71,4'ünün ilköğretim mezunu olduğu saptandı. Hastaların %26,3'ünün akciğer kanseri tanısı aldığı belirlendi. Araştırmada hastalar tarafından en fazla belirtilen ilk üç semptomun sırasıyla bulantı, endişe ve iştahsızlık olduğu, en az ifade edilen semptomun ise nefes darlığı olduğu bulundu. Hastaların FYÖ toplam puan ortalamasının 86,26±23,15 olduğu saptandı. Bu araştırmada hastaların kanser tanı tipi, metastaz varlığı, tanı süresi, ECOG performans skoru, uygulanan tedavi çeşidi, toplam kür sayısı vb. durumuna göre hastaların semptomları ve fonksiyonel yaşam kaliteleri arasında anlamlı farklılıklar olduğu saptandı (p<0,05). Hastaların yaşadıkları semptomların şiddeti ile fonksiyonel yaşam kalitesi puan ortalamaları arasında negatif yönde ileri derecede anlamlı bir ilişki olduğu belirlendi (p<0,05). Sonuç olarak hastaların yaşadığı semptomların şiddeti arttıkça, fonksiyonel yaşam kalitelerinin kötüleştiği, hastaların sosyodemografik (yaş, cinsiyet, meslek vb.) ve hastalık (tanı, hastalığın durumu, tanı süresi vb.) ile ilgili özelliklerinin hastaların yaşadığı semptomları ve fonksiyonel yaşam kalitelerini etkileyen faktörler olduğu belirlendi. Bu sonuçlar doğrultusunda hastaların sosyodemografik (yaş, cinsiyet, eğitim durumu, gelir durumu vb.) ve hastalıkla ilgili özelliklerine (tanı, tanı süresi, performans durumu, uygulanan tedavi şekli vb.) dikkat edilerek hastaların yaşadığı semptomlar ve fonksiyonel yaşam kalitesi değerlendirilmeli ve uygun hemşirelik girişimleri planlanması önerilebilir.