Meme kanserli hastalarda yorgunluk ve konforun değerlendirilmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Trakya Üniversitesi, SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, HEMŞİRELİK ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: RABİYA ALTINSOY
Danışman: SEDA KURT
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Tanımlayıcı ve kesitsel özellikte planlanan bu çalışma meme kanserli hastalarda yorgunluk ve konfor düzeyinin değerlendirilmesi amacıyla planlandı. Araştırma Kasım 2021- Nisan 2022 tarihleri arasında, Medikal Onkoloji Kliniği'nde kemoterapi tedavisi gören 218 meme kanserli hasta ile gerçekleştirildi. Araştırma verileri kişisel ve hastalıkla ilgili özellikler soru formu, Yorgunluk Şiddet Ölçeği (YŞÖ), Genel Konfor Ölçeği (GKÖ) kullanılarak toplandı. Verilerin değerlendirilmesinde tanımlayıcı istatistiksel metodlardan (sayı, yüzde, ortalama vb.) Bağımsız Örneklem t testi , Tek Yönlü Varyans Analizi (One-way ANOVA), Pearson korelasyon testi ve çok değişkenli linear regresyon modellemesinden yararlanıldı. Hastaların yaş ortalamasının 53,93±11,0 olduğu, %90,4'ünün evli olduğu, %57,3'ünün primer evrede ve %48,2'sinin ECOG Performans skorunun 1 olduğu saptandı. Hastaların YŞÖ toplam puan ortalamasının 48,29±10,22 puan ile yüksek seviyede olduğu belirlendi. Medeni durum, meslek türü, aktif olarak işte çalışma durumu, gelir düzeyi, sigara kullanımı, kronik hastalık varlığı, sürekli ilaç kullanımı, metastaz durumu, ECOG performans skoru ve uyku süresi ile yorgunluk şiddet ölçeği arasında istatistiksel olarak anlamlı fark olduğu saptandı (p<0,05). Hastaların GKÖ toplam puan ortalaması 140,61±11,42 puan ile iyi seviyede olduğu saptandı. Yaş, eğitim düzeyi, aktif olarak işte çalışma durumu, gelir düzeyi, sigara kullanımı, sürekli ilaç kullanımı, metastaz durumu, ECOG performans skoru, radyoterapi alma durumu, kemoterapi kür sayısı, ek bir kemoterapi protokolü alma durumu ve uyku süresi ile genel konfor ölçeği arasında istatistiksel olarak anlamlı fark olduğu saptandı (p<0,05). Hastaların yaşadıkları yorgunluk şiddeti ile genel konfor arasında istatistiksel olarak anlamlı ve negatif yönde bir ilişki olduğu saptandı (p<0,05). Hastalık durumunun, ECOG performans skorunun, uyku süresinin, GKÖ ferahlama ve üstünlük alt boyutunun yorgunluğu etkileyen; sigara kullanma durumunun, ECOG performans skorunun, kemoterapi kür sayısını, uyku süresinin ve yorgunluk şiddetinin konfor düzeyini etkileyen bağımsız değişkenleri olduğu saptandı (p<0,05). Sonuç olarak hastaların yorgunluk şiddeti arttıkça konfor düzeyinin düştüğü, hastaların sosyodemografik ve hastalık ile ilgili özelliklerin (sigara kullanma durumu, ECOG performans skoru, uyku süresi vb.) hastaların yaşadığı yorgunluk ve konforu etkileyen faktörler olduğu belirlendi. Bu sonuçlar doğrultusunda; hemşirelerin meme kanserli hastaların sosyodemografik ve hastalık ile ilgili özelliklerini dikkate alarak yaşadığı yorgunluk ve konfor düzeyini değerlendirilmesi ve uygun hemşirelik girişimleriyle hastaların yorgunluk seviyesini azaltması ve konfor düzeyini arttırması önerilebilir. Anahtar kelimeler: meme kanseri, yorgunluk, konfor, hemşirelik bakımı