Ayçiçeği bitkisinin gelişim evrelerinin derin öğrenme teknikleri kullanılarak tespiti


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Trakya Üniversitesi, FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, -, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: GÜLAY KARAHANLI

Danışman: CEM TAŞKIN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Son yıllarda gelişen hassas tarım teknolojileri sayesinde tarımsal ürünlerin sulanması, gübrelenmesi, ilaçlanması, yabancı otların ayıklanması, hasat edilmesi gibi birçok işlem otonom sistemler tarafından yapılabilmektedir. Bitkilerin gelişimlerinin takip edilebilmesi de hassas tarım uygulamaları için oldukça önemlidir. Özellikle ayçiçeği gibi bazı bitki türlerinde bu işlemlerin ne zaman uygulanacağına, büyük ölçü de bitkinin içerisinde bulunduğu gelişim evresine göre karar verilmektedir. Ayrıca ayçiçeği ile ilgili yapılan bilimsel çalışmalarda bu evrelerin bilinmesi büyük önem arz etmektedir. Bu çalışmada ayçiçeği bitkilerinin gelişim evrelerinin sınıflandırılabilmesi için derin öğrenme yöntemleri kullanılmıştır. Dron yardımıyla araziden alınan görüntüler yüksek çözünürlüklü olduğu için her biri 6 eşit parçaya bölünmüş ve sonrasında 8 sınıf belirlenerek her bir sınıfa ait görüntüler ayıklanmıştır. Her sınıfta 1600 adet, toplamda 12800 adet görüntünün olduğu bir veri seti oluşturulmuştur. AlexNet, InceptionV3, ResNet101, DenseNet121, MobileNet ve Xception olmak üzere altı farklı derin öğrenme modeli, Sgd, Adam ve Rmsprop optimizasyon yöntemleriyle test edilerek performansları karşılaştırılmıştır. Modellerin başarılarının daha doğru değerlendirilebilmesi için eğitilen modeller farklı bir araziden alınan görüntüler ile oluşturulan ikinci bir veri seti üzerinde de test edilmiş ve yüksek başarı oranları elde edilmiştir. Ayrıca hangi evrede olduğuna net karar verilemeyen görüntüler için 7 sınıflı bir ara evre test seti oluşturulmuş ve yine modellerin başarı oranları test edilmiştir. 7-8 ara evresinde bulunan görüntüler için başarının çok düşük olduğu gözlemlenmiş, bu sınıf için de başarı oranını arttıracak bazı filtreler görüntülere uygulanarak modeller yeniden eğitilmiş ve elde edilen bulgular değerlendirilmiştir.