Kardiyoloji Hastalarında QT İntervali Uzatıcı İlaç-İlaç Etkileşimleri Prevalansı, Özellikleri ve Risk Faktörlerinin Değerlendirilmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Trakya Üniversitesi, SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, TIBBİ FARMAKOLOJİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2026
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MUHAMMED SEVİNDİK
Danışman: Gözde Aktürk
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:"Kardiyoloji Hastalarında QT İntervali Uzatıcı İlaç-İlaç Etkileşimleri Prevalansı, Özellikleri ve Risk Faktörlerinin Değerlendirilmesi", Trakya Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Tıbbi Farmakoloji Anabilim Dalı, Yüksek Lisans Tezi, Edirne, 2026. Giriş ve Amaç: QT intervali kalbin elektriksel aktivitesini yansıtan kritik bir parametre olup, bu intervalin ilaçlar veya genetik faktörlerle uzaması yaşamı tehdit eden ventriküler aritmilere yol açabilmektedir. Kardiyak ve kardiyak-olmayan pek çok ilaç sınıfı QT intervalini uzatabilmekte ve bu ilaçlar arasındaki etkileşimler advers etki riskini artırabilmektedir. Bu çalışma, Kardiyoloji Ünitesi'nde yatan hastalarda QT intervali uzatıcı ilaç kullanımı ve bu ilaçlar arasındaki etkileşimlerin prevalansını, özelliklerini ve ilgili risk faktörlerini değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Gereç ve Yöntemler: Bu çalışmada, Trakya Üniversitesi Kardiyoloji Ünitesi'nde 1 Ocak 2024- 1 Temmuz 2024 tarihleri arasında yatarak tedavi gören 1051 hastadaki QT intervali uzatıcı ilaç kullanımı ve QT uzatıcı ilaç-ilaç etkileşimleri geriye dönük olarak incelendi. Demografik özellikler, ilaç bilgileri, laboratuvar sonuçları ve elektrokardiyografi verilerine dijital hastane kayıtları üzerinden erişildi. QT intervali uzatıcı ilaçlar Dünya Sağlık Örgütü Anatomik Terapötik Kimyasal sınıflandırma sistemi ve Torsades de pointes risk kategorilerine göre sınıflandırıldı. QT-intervali uzatıcı ilaç-ilaç etkileşimleri Drugs.com, Epocrates, Medscape ve Lexicomp veri tabanları kullanılarak değerlendirildi. İstatistiksel analizler R versiyon 4.4.2 yazılımı kullanılarak gerçekleştirildi. Bulgular: Değerlendirilen 1051 hastanın %87,6'sında en az bir QT intervali uzatıcı ilaç kullanımı, %45,3'ünde ise en az bir QT uzatıcı ilaç-ilaç etkileşimi saptandı. Pantoprazol %47,8 ile en sık kullanılan QT intervali uzatıcı ilaç idi. Hastaların %44,8'inde QT intervali uzaması tespit edilirken; QT uzatıcı ilaç-ilaç etkileşimi varlığı, ileri yaş, hipokalemi ve hipokalsemi QT intervali uzaması için güçlü bağımsız risk faktörleri olarak belirlendi. Toplam QT uzatıcı ilaç-ilaç etkileşimi sayısı 1187'ydi ve etkileşime giren 291 farklı ilaç çifti mevcuttu. Etkileşime giren en sık ilaç çifti furosemid+pantoprazol'dü (%15,0). Etkileşimlerin %77,8'i farmakodinamik tipte ve %75,1 orta ciddiyetteydi. Toplam QT interval uzatıcı etkin madde sayısı, QT uzatıcı ilaç-ilaç etkileşimi varlığı ile en güçlü bağımsız değişkendi. Sonuç: Kardiyoloji ünitesinde yatan hastaların %87,6'sında QT intervalini uzatıcı ilaçlar kullanılmaktaydı ve yaklaşık yarısında potansiyel QT uzatıcı ilaç-ilaç etkileşimi mevcuttu. İleri yaş, elektrolit bozuklukları ve QT uzatıcı ilaç-ilaç etkileşimleri QT intervali uzaması riskini artırdı. QT interval uzatıcı ilaç yükü artışı QT uzatıcı ilaç-ilaç etkileşimi ihtimalini artıran en güçlü etkendi. Kardiyoloji ünitelerinde QT intervalini uzatan ilaçlarla tedavi planlanırken kapsamlı bir risk değerlendirmesi yapılmalı ve potansiyel advers etkiler takip edilmelidir. Anahtar kelimeler: QT intervali uzatıcı ilaçlar, kardiyoloji ünitesi, QT uzatıcı ilaç-ilaç etkileşimleri.