Trakya Üniversitesi Hastanesi Diyabet Polikliniği'ne başvuran diyabet tanılı hastaların kronik hastalık bakımı ve yaşam kalitelerini kendi perspektiflerinden değerlendirmeleri


Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Trakya Üniversitesi, TIP FAKÜLTESİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2017

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ERTUĞRUL ÜNAL

Danışman: HAMDİ NEZİH DAĞDEVİREN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Diyebetes mellitus tüm dünyada gittikçe mortalite ve morbiditede artışa sebep olan kronik bir hastalıktır. Bu durum göz önüne alındığında özellikle birinci basamak sağlık hizmetlerinde kronik hastalık bakımı önem arzetmektedir. Diyabetin yaşam kalitesini olumsuz etkilediği bilinen bir gerçektir. Biz bu çalışmada diyabetik hastalarda kronik hastalık bakımı ve yaşam kalitesini hasta perspektifinden değerlendirmeyi amaçladık. Biz bu araştırmada Trakya Üniversitesi Hastanesi Diyabet Polikliniği' ne 01.10.2016 ile 30.11.2016 tarihleri arasında başvuran, en az 6 aydır Diyabetes Mellitus tanısı ile takip edilen 186 hasta dâhil ettik. Çalışmaya dahil edilen hastalara; sosyodemografik özellikler ile diyabet hastalığı ve yaşam kalitesi durumu hakkında hazırlanan bir anket formu, Kronik Hastalık Bakımını Değerlendirme Ölçeği (Türkçe PACIC) ve Short Form-36 Yaşam Kalitesi Ölçeği Anketi hastalara uygulanmıştır. 18-82 yaş aralığında 93 kadın (%50) ve 93 erkek (%50) araştırmaya katıldı. Hastaların yaşlarına göre değerlendirdiğimizde 0-39 yaş arası %7,5, 40-59 yaş arası %31,2 ve 60 yaş ve üstü %61,3 oranında bulduk. Hastaların %69,9'u 1350 TL'den fazla kazanmaktaydı. Katılımcıların %56,4'ü emekli, %6,5'i işsizdi. Hastaları medeni durumlarına göre değerlendirdiğimizde %19,9'unun dul, %73,1'inin evli ve %7'sinin bekar olduğunu bulduk. Hastaları eğitim durumlarına göre değerlendirdiğimizde %4,8'inin okuryazar değil, %46,2'sinin ilkokul, %7'sinin ortaokul, %18,3'ünün lise, %23,7'sinin üniversite mezunu olduğunu bulduk. Diyabet hastalarının %90'ı Tip 1 DM ve %52'si insülin kullanmaktaydı. PACIC sonuçlarını alt boyutları ile beraber değerlendirdiğimizde; genel skor 3,63±0,41 olarak bulundu. En yüksek skor problem çözme (4,20±0,57) iken en düşük skor izlem/koordinasyondu (3,20±0,37). Literatürdeki benzer çalışmalardan daha yüksek puan elde etsek de bu çalışmlarala benzerlik göstermekteydi. Kronik Hastalık Bakımını Değerlendirme Ölçeği ve sosyodemografik özellikler arasında anlamlı bir ilişki yoktu. Katılımcılara 36 soru içeren Short Form-36 yaşam kalitesi ölçeğini uyguladık. Short Form-36 genel sağlık, fiziksel işlev, fiziksel rol, ağrı mental sağlık, duygusal rol, yaşamsallık (enerji) alt ölçeklerini sosyodemografik özelliklerle karşılaştırdık. Değerlendirdiğimizde anlamlı ilişki saptadık. Bu durumu literatürdeki benzer çalışmalarda destekler nitelikteydi. Kronik Hastalık Bakımını Değerlendirme Ölçeği genel ortalama skoru ve Short Form-36 alt ölçekleri beraber karşılaştırdığımızda fiziksel fonksiyon ve ağrı alt boyutlarında Kronik Hastalık Bakımını Değerlendirme Ölçeği ortalama puanı ile aralarında pozitif korelasyon saptadık. Kronik hastalık bakımı ve ilaç uyumunu değerlendirmek için kullandığımız araçların (PACIC, SF-36 Short Form) sonuçlarına bakıldığında; kronik hastalık bakımının ve yaşam kalitesi yeterli düzeylerde olmadığı, hem hastaların hem de sağlık personellerinin bu konuya daha fazla önem vermesi gerektiğini düşünmekteyiz. Diyabetik hastalarda kronik hastalık bakımının yaşam kalitesi üzerine etkisi daha önce çalışılmamış bir konudur ve durumun önemini ortaya koyabilmek için daha çok çalışmaya ihtiyaç olduğu açık olarak görülmektedir. Anahtar kelimeler: Diabetes Mellitus, Kronik Bakım Modeli, yaşam kalitesi