48-66 aylık çocukların bilişsel işlevlerinin dinamik değerlendirilmesi ve erken çocuklukta bilişsel işlevleri geliştirme etkinliklerinin katkısının incelenmesi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Trakya Üniversitesi, SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ, TEMEL EĞİTİM ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2021

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: KÜBRANUR GÖZÜTOK

Danışman: EZGİ AKŞİN YAVUZ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Araştırmanın amacı, 48-66 aylık çocukların bilişsel işlevlerinin dinamik değerlendirilmesi ve etkinlikler yoluyla çocukların bilişsel işlevlerinin desteklenmesidir. Araştırma gerçek deneme modellerinden ön test-son test kontrol gruplu deneme modeli ile tasarlanmıştır. Araştırma evrenini, Edirne il merkezinde bulunan Milli Eğitime Bakanlığı'na bağlı devlet ve anasınıfı ve bağımsız anaokullarına devam eden 48-66 aylık okul öncesi dönem çocuklar oluşturmaktadır. Verilerin toplanmasında araştırmacı tarafından geliştirilen kişisel bilgi formu, aile tarafından doldurulan çocuk değerlendirme aile formu, öğretmenler tarafından doldurulan çocuk değerlendirme öğretmen formu ile Bilişsel İşlevlerin Uygulanması Ölçeği kullanılmıştır. Araştırmacı tarafından çocukların ihtiyaçlarına uygun desteği sağlamak üzere MEB 2013 programı ile uyumlu sınıflandırma, işitsel bellek, görsel bellek, dikkat, örüntü, bakış açısı alma, sözel planlama gibi bilişsel işlevleri destekleyecek biçimde kurgulanan etkinlikler aynı zamanda çocukların öğrenmelerinde etkili olan davranışlardan öz düzenleme, sebat etme, hayal kırıklığı ile başa çıkabilme, esnek düşünme, motivasyon, etkileşim kurmayı da destekleyecek özelliklere sahiptir. Deney grubuna Ekim-Ocak ayları arasında toplam 12 hafta süresince, her hafta, haftada en az 2 gün, günde 2 etkinlik olarak planlanmış toplam 59 etkinlik uygulanmıştır. Araştırma sonucunda; 12 hafta süren etkinlik uygulamaları sonrasında yapılan değerlendirmeyle deney grubunda yer alan çocukların sınıflandırma, işitsel bellek, görsel bellek ve örüntü görevinde kontrol grubundaki çocuklardan daha başarılı oldukları belirlenmiştir. Bununla birlikte uygulanan etkinlikler deney grubunda yer alan çocukların bilişsel işlevlerinin davranış boyutunda; özdüzenleme, sebat etme, etkileşim kurma ve duyarlılığına önemli katkılar sağlamıştır. Hem deney hem de kontrol grubundaki çocukların aileleri ve öğretmenleri çocukların bilişsel işlevlerindeki performans değişikliklerini ve davranışsal değişimlerini gözlemlemişlerdir. Bu gözlemler çocukların bilişsel işlev performanslarındaki değişimle parallelik göstermektedir.