Roy adaptasyon modeline göre hemodiyaliz hastalarına verilen eğitimin sıvı yönetimi, semptom kontrolü ve yaşam kalitesine etkisi

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Trakya Üniversitesi, SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, HEMŞİRELİK ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2021

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ÖZLEM ÖZDEMİR

Danışman: SERAP ÜNSAR

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu araştırma; Roy Adaptasyon Modeline göre hemodiyaliz hastalarına verilen eğitimin sıvı yönetimi, semptom kontrolü ve yaşam kalitesine etkisini değerlendirmek amacıyla yapıldı. Araştırma 9 Aralık 2019 ile 12 Ekim 2020 tarihleri arasında 107 hasta (53 deney, 54 kontrol) ile randomize kontrolü bir çalışma olarak gerçekleştirildi. Verilerin toplanmasında ''Hasta Tanıtım Formu'', ''Hemodiyaliz Hastalarında Sıvı Kontrol Ölçeği''(HHSKÖ), ''Diyaliz Semptom İndeksi'(DSİ),''Nottingham Sağlık Profili''(NHP) kullanıldı. Verilerin değerlendirilmesinde tanımlayıcı istatiksel yöntemler, Student-t testi, Mann Witney U testi, Pearson Ki-Kare testi, Fisher-Freeman- Halton Exact testi, Repeated Measures testi, Bonferroni testi, Spearman's korelasyon analizi ve Pearson Korelasyon analizi kulanıldı. Anlamlılık en az p<0,05 olarak kabul edildi. Deney grubunun Hemodiyaliz Hastaları Sıvı Kontrol Ölçeği bilgi alt boyutu (0. ay,1.ay ve 3.ay), davranış alt boyutu (1.ay, 3. ay), tutum alt boyutu (1.ay, 3.ay) ve toplam ölçek puan ortalamaları (1.ay,3.ay) kontrol grubuna göre istatiksel olarak anlamlı düzeyde arttı. Deney grubunun Nottingham Sağlık Profili ölçeği enerji alt boyutu (1.ay), ağrı alt boyutu (1ay, 3.ay), duygusal reaksiyonlar alt boyutu (1.ay), uyku alt boyutu (3.ay), sosyal izolasyon alt boyutu (1.ay), fiziksel hareket alt boyutu (3.ay) ve toplam ölçek puan ortalamaları (1.ay,3.ay), kontrol grubuna göre istatiksel olarak anlamlı düzeyde azaldı. Deney grubunun Diyaliz Semptom İndeksi toplam puan ortalaması (1.ay, 3.ay) kontrol grubuna göre istatiksel olarak anlamlı olarak azaldı. Roy Adaptasyon Modeline göre verilen eğitimin hemodiyaliz hastalarının sıvı kontrolüne uyumunu, yaşam kalitesini ve semptom kontrolünü iyileştirdiği belirlendi. Roy adaptasyon Modeline dayalı eğitimin hemodiyaliz hemşireleri tarafından hastalarda sistematik olarak kullanımı önerilmektedir.