Edirne merkezinde hipertansiyon tanısı almış yaşlı hastaların kronik hastalık uyumunun değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Trakya Üniversitesi, TIP FAKÜLTESİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: EZGİ SEZİN CEZİK
Danışman: ÖNDER SEZER
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Hipertansiyon toplumda sık görülen, tedavi edilmediği takdirde komplikasyonlara yol açan önemli bir sağlık problemdir ve yaşla birlikte toplumda görülme sıklığı artmaktadır. Çalışmamızın amacı, hipertansiyon tanısı olan yaşlı bireylerin hastalıklarına uyumlarını değerlendirmek ve uyumlarını belirleyen faktörleri belirlemektir. Çalışmanın örneklemini Edirne il merkezindeki 23 aile sağlığı merkezine kayıtlı 65 yaş ve üzeri 421 birey oluşturmaktadır. Veriler 75 sorudan oluşan bir anketle toplanmıştır. Anketin içinde 25 sorudan oluşan Kronik Hastalıklara Uyum Ölçeği uygulanmıştır. Katılımcıların 226'sı (% 53,7) kadın, 195'i (% 46,3) ise erkektir. Katılımcıların yaş ortalaması 75,21 ± 7,686, minimum yaş 65 ve maksimum yaş 91 şeklindedir. Hem sistolik kan basıncı hem diastolik kan basıncı değerleri 2019 Türk Hipertansiyon Uzlaşı Raporu'na göre hedefte olan katılımcı sayısı 34'tür (% 8,07). Katılımcıların ölçekten aldıkları ortalama puan 87,04 ± 9,77 olup minimum puan 62, maksimum puan 116'dır. Ölçek alt boyutlarına bakıldığında ise fiziksel uyum puanı ortalama 38,50 ± 5,70 (minimum 23, maksimum 53 puan), sosyal uyum puanı 25,10 ± 3,08 ( minimum 16, maksimum 47 puan), psikolojik uyum puanı 23,45 ± 3,25 (minimum 16, maksimum 31 puan) puandır. 65-74 yaş grubun uyum puanı 75-84 yaş grubu (p=0,003) ve 85 yaş üzeri gruptan (p=0,009) daha yüksektir. Dul bireylerin (p < 0,001), okuryazar olmayan bireylerin (p < 0,001) ve yalnız yaşayanların (p < 0,001) uyum puanı anlamlı derecede daha düşüktür. Beden kitle indeksi ile uyum puanı arasında ters yönlü bir ilişki mevcuttur (p=0,001). Hastalığı ve tedavisi ile ilgili ailesi de bilgilendirilen (p=0,025), aile desteği olan (p < 0,001) katılımcıların uyum puanı daha yüksektir. Çalışmamızdan elde ettiğimiz veriler değerlendirildiğinde, hipertansiyon kontrol oranının oldukça düşük olduğu görülmektedir. Bireylerin kronik hastalıklara uyumunu etkileyen birçok faktör olduğu belirlenmiştir. Hastalık uyumunu sağlamak için hekim-hasta ilişkisinin güçlendirilmesi, hastanın ve ailesinin bilgilendirilerek sürece aktif katılımlarının sağlanması, psikososyal stres faktörlerinin belirlenip yapılması gerekenler için rehberlik edilmesi, beslenme ve egzersiz danışmanlığı yapılması bireylerin hastalık uyumlarını ve yaşam kalitelerini olumlu yönde etkileyecektir.