Kafa travması tanısı alan olgularda ileriye dönük hipofiz işlevlerinin değerlendirilmesi.

---

Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Trakya Üniversitesi, TIP FAKÜLTESİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2010

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: HAKAN AYLANÇ

Danışman: FİLİZ TÜTÜNCÜLER KÖKENLİ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmada, kafa travması tanısı almış çocuklarda hipofiz işlev bozukluğunun gelişip gelişmediği, en fazla hangi eksenlerin etkilendiği, kafa travmasının şiddeti ve tanıdan sonra geçen süre ile hipofiz işlev bozuklukları arasında bir bağlantı olup olmadığının araştırılması amaçlanmıştır.Nisan 2006-Aralık 2008 tarihleri arasında Trakya Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Acil servisinde kafa travması tanısı alıp, en az 24 saat süresince hastanede tedavi altında kalan, Glaskow koma ölçeği 13 ve altında ya da bilgisayarlı beyin tomografisinde patolojisi olan 24 olgu hipofiz hormon eksikliği açısından değerlendirildi. Tüm olgulardan 12 saatlik açlık sonrasında serum kortizol, serbest tiroksin, serbest triiyodotronin, tiroid stimulan hormon, prolaktin, insulin benzeri büyüme faktörü-1, serum sodyum, idrar dansitesi, folikül stimulan hormon, lüteinizan hormon, kız olgularda östradiol, erkek olgularda total testosteron çalışıldı.Çalışmaya alınan 24 (16 erkek, 8 kız) olgunun yaş ortalaması 9,5±3,1 desimal yıl idi. Olguların 14'ü (%58,3) prepubertal, 10'nu (%41,7) pubertaldi. Glaskow koma ölçeğine göre 14 (%58,3) olgu hafif, 9 (%37,5) olgu orta ve 1 olgu (%4,2) ağır kafa travmasıydı. Olguların travma sonrası geçen süreleri 29,4±9,8 (12-44) aydı. Tüm olguların çalışma anında boy standart deviasyon skoru (-0,059±1,1) ve tartı standart deviasyon skoru (-0,016±0,85) idi. Olguların büyüme hormonu ve adrenokortikotropik hormon ekseni dışında diğer eksenlere yönelik hormonal değerlendirmelerinde patoloji saptanmadı. Tüm olguların İnsülin like growth factor-1 değerleri normal olmasına karşın İnsülin like growth factor-1 z-skoru < -2 standart deviasyon olan 9 (%37,5) olgu saptandı. Ancak bu olguların boyları normal sınırlar içindeydi ve hiçbirinde boy uzamasında duraklama öyküsü yoktu. Bir (%4,2) olgunun bazal kortizol değeri düşük bulundu. Bu olguya yapılan düşük doz adrenokortikotropik hormon uyarı testine kortizol yanıtı normaldi. Çalışmaya alınan hastalarda hipofiz hormon eksikliği olan olgu saptanmadı. Tüm hastalar ileri dönemde ortaya çıkabilecek hormonal eksiklikler açısından poliklinik izlemine alındı.Travma sonrası gelişen hipofiz işlev bozukluğu erken dönemde gözlenebilmekle birlikte, bazı olgularda geç dönemde de ortaya çıkabileceği için tüm olguların uzun dönem klinik izleme alınmaları gerektiği sonucuna varılmıştır.Anahtar kelimeler: Kafa travması, hipofiz işlev bozukluğu, travmatik beyin hasarı, çocuk.