Yetişkin zihinsel engelli bireylerin sosyal etkileşim özelliklerinin incelenmesi

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Trakya Üniversitesi, SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ, ENGELLİ ÇALIŞMALARI ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: HARUN CANARSLAN

Danışman: DİLBER TEZEL

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu araştırmada, yetişkin zihinsel engelli (ZE) bireylerin, ebeveynlerine ve kendi görüşlerine göre sosyal etkileşim özellikleri incelenmiştir. ZE yetişkinlerin sosyal çevresi ve sosyal tercihleri, sosyal ilişkileri ve arkadaşlık ilişkileri ile ilgili genel özellikler, sosyal ilişkilerde sohbet özellikleri ve duygularını ifade etmeleri ile ilgili özellikler betimlenmiştir. Nitel araştırma yöntemlerinden fenomenoloji deseninin kullanıldığı araştırmaya, Edirne İlinde ailesi ile birlikte yaşayan hafif derecede ZE 12 yetişkin ve 24 ebeveyn katılmıştır. Katılımcılar, 'ölçüt örnekleme yöntemi' ile belirlenmiştir. Veriler, araştırmacı tarafından geliştirilen "Aile-Çocuk Bilgi Formu", "Ebeveyn Görüşme Formu" ve "Özel Gereksinimli Yetişkin Birey Görüşme Formu" ile toplanmıştır. Katılımcılardan alınan bilgiler, nitel araştırma yöntemlerinde kullanılan 'betimsel analiz' ve 'içerik analizi' ile değerlendirilmiştir. Araştırma sonucunda ZE yetişkin bireylerin sosyal ortamları tercih ettikleri, sosyal ortamlara en çok aile bireyleri ile katıldıkları ve bu ortamlarda kendilerini ifade edebildikleri, arkadaşları olduğu, aile bireyleri dışında akrabaları, arkadaşları ve komşuları ile sıklıkla görüştükleri, tanıdıklarıyla samimi ve uzun sohbet ettikleri, sohbet esnasında anlamadıkları bir şey olduğunda bunu söyledikleri, mutluluk ve sevinç duygularını yoğun yaşadıkları ve duygularından ebeveynlerine bahsettikleri aynı zamanda karşısındaki kişinin duygusunu dikkate aldıkları bulgularına ulaşılmıştır.