Trakya Üniversitesi Tıp Fakültesi Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilimdalı AMATEM kliniğinde yatarak tedavi gören kadın hastaların klinik ve sosyodemografik özelliklerinin değerlendirilmesi


Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Trakya Üniversitesi, TIP FAKÜLTESİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: GÜLTEN NADİDE BEKLEN

Danışman: MEHMET ERDAL VARDAR

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Alkol ve madde kullanan bireylerin biyolojik, sosyal ve klinik özellikler gibi birbirinden ayrıştığı çok çeşitli durumlar vardır. Bu farklılıklar bağımlılığın öncesi, gelişmesi ve tedavi sürecindeki risklerde cinsiyet ve toplumsal cinsiyet farklılıklarının etkisiyle daha da belirginleşir. Kadınlarda AMKB durumu, cinsiyetle ilişkili bireysel, tıbbi ve toplumsal etmenlerin bir arada değerlendirilmesini gerektiren çok boyutlu ve öncelikli bir sağlık sorunudur. Bu çalışmada, bağımlılığa yönelik temel değişkenler açısından cinsiyete dayalı olası farklılıkların değerlendirmesi ve kadın hastaların erkek hastalardan ayrışan özelliklerinin ortaya çıkarılması amaçlanmaktadır. Araştırmamızda Trakya Üniversitesi Sağlık Araştırma ve Uygulama Merkezi (AMATEM) Kliniğinde 2013-2022 yılları arasında yatarak tedavi gören, Diagnostik and Statistical Manual of Mental Disorders-5'e (DSM-5) göre alkol ve madde kullanım bozukluğu tanı ölçütlerini karşılayan, 48 kadın hastanın yatış kaydı hastane dosya kayıtlarından belirlenmiş ve rastgele olarak yine yatarak tedavi gören 51 erkek hastanın verileri ile eşleştirilerek geriye dönük olarak karşılaştırılmıştır. Hastalar sosyodemografik, madde kullanım ve klinik özellikleri, Bağımlılık Profili İndeksi Klinik form (BAPİ-K) puanları açısından karşılaştırmalı olarak değerlendirilmiştir. Çalışmamızdaki kadın hastalar ilk kez madde kullanmaya erkeklere göre daha geç yaşta başlamıştır (p=0,017). Kadınların alkol kullanma süreleri, erkeklerden daha kısadır (p=0,002). Kadın hastaların eğitim (p=0,047) ve çalışma durumu(p=0,024), ek tanı (p<0,001), intihar girişimi (p<0,001), adli suç (p<0,001), istismar (p<0,001) ve ailede ruhsal bozukluk öyküsü (p=0,002) açısından erkek hastalardan istatistiksel olarak anlamlı farklılık göstermektedir. Çalışmamızda, alkol ve madde bağımlılığı olan kadın hastalar sosyodemografik ve klinik özellikleri ile erkek hastalardan farklılaşmaktadır. Bu nedenle kadın hastaların erkeklerden ayrışan özellikleri dikkate alınarak kadınlara özel önleme, tedavi ve müdahale programları geliştirilmelidir.