Bulgaristan'daki Türk azınlık yayınlarının görsel kültür bağlamında incelenmesi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Trakya Üniversitesi, SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ, -, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: NESRİN NEZİR KÖSE

Danışman: MUSTAFA HATİPLER

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

İnsanoğlu daha iyi yaşam koşullarına kavuşmak, ihtiyaçlarını karşılarken bir önceki bulunduğu yaşam alanından daha iyi bir yerde olmak için varoluşundan bu yana göç etmektedir. İlk çağlarda iklimsel değişimler, yiyeceklere yakın olma, barınma ihtiyaçlarını karşılamak için göç edilirken, günümüzde savaş, ekonomik krizler, siyasi, etnik ve dini çatışmalar kitlesel göçlerin ana sebeplerinden bazılarıdır. İnsanın ayak bastığı, elinin değdiği hiçbir yer aynı kalmaz, geldiği yerin kültürünü, dilini, inanç yapısını da yanında getirmektedir. Bulunduğu coğrafyanın sosyokültürel yapısına katkı sağlarken, demografik yapısını da etkilemektedir. Medya, bir ülkenin tarihsel ve kültürel ilerlemesini kronolojik olarak izini sürdürebilmek için en çok başvurulan araçlardan biridir. Etnik çeşitliliği yoğun olan ülkelerde, azınlıkların nüfus olarak diğer yerleşim yerlerine göre fazla olan şehirlerinde, ülkenin resmi dilinin dışında bağlı olduğu etnik kesime yönelik gazete ve dergiler basıldığı bilinmektedir. Bu tür yayınlar söz konusu toplumun sosyokültürel değişiminde, gelişiminde ve ilerlemesinde büyük rol oynamaktadır. Balkan ülkelerinin tümünde olduğu gibi Bulgaristan'da da çok çeşitli azınlık gruplar mevcuttur. Diğer ülkelerden farklı olarak nüfus bakımından küçük bir ülke olmasına rağmen, nüfusunun %10'unu Türk azınlığı oluşturmaktadır. Bulgaristan'ın her döneminde var olan Türk azınlığının kendini ifade edebilmesi ve bulunduğu ülkede varlığını sürdürebilmesi için kendine ait bazı kültürel öğeleri de barındırması gerekmektedir. Medyayı kullanması, basılı ve görsel yayınlar çıkarması, kültürel varlığıyla kendini öz benliğini koruyabilmesi büyük önem taşımaktadır. Bu kapsamda, azınlık olarak Bulgaristan'da yaşayan Türklerin, 1909 -2020 tarihleri arasında, siyasi, kültürel ve etnik baskının yoğun olduğu veya tüm baskı ve yasakların kaldırıldığı dönemler arasında, kendi benliklerini, kültürlerini devam ettirip, bulundukları topraklardaki var oluşlarını, kültürel değerlerini yaşatmada bir araç olan medyayı ne kadar etkili kullandıkları çalışmamızda değerlendirilmiş olup, tirajı ve baskı yılı bakımından en uzun süre yayımlanan gazete ise Teun A. van Dijk söylem analizine göre incelenmiştir.