Acil serviste tanı alan akut pankreatit hastalarında serum calcipressin-1 düzeyinin araştırılması


Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Trakya Üniversitesi, TIP FAKÜLTESİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2021

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: EMRAH SAVAŞ

Danışman: MUSTAFA BURAK SAYHAN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Akut pankreatit, pankreas sindirim enzimlerinin herhangi bir faktörle inaktif halden aktif hale geçerek pankreas ve çevre dokuları inflame ederek yaygın inflamasyon oluşturduğu, karın ağrısı ve kanda pankreas enzim seviyelerinin yüksekliği ile seyreden, tanısı pankreatik enzim yüksekliği ve radyolojik bulgular ile konulan, lokal ve sistemik komplikasyonlara neden olabilen, mortalitesi ve morbiditesi yüksek olan bir pankreas hastalığıdır Calsipressin-1 (RCAN-1) düşük miktarda olan oksidatif strese karşı geçici olarak apopitozunu engellemektedir. Calsipressinin kardiyak hipertrofi ve aterosklerotik hastalıklar, Down sendromu ve alzheimer hastalığı gibi hastalıklarda önemli rolü olduğu gösterilmiş fakat pankreas üzerindeki spesifik rolü yeterince çalışılmamıştır. Çalışmamızda calcipressin-1 düzeylerinin AP hastalarında hem tanı hem de mortalite açısından kullanılabilirliğini araştırmak amaçlandı. Çalışmamız acil servise başvuran akut pankreatit tanısı alan 74 hasta ile acil serviste ciddi müdahale gerektirmeyen tanılar alan 74 adet kontrol grubu ile gerçekleştirildi. Çalışmamıza katılan 148 kişinin ortalama yaşı 53,3±16,6 yıl, %53,3'ü erkek iken %46,7'si kadındı. RCAN1 düzeylerinin ortalama değeri; hasta grubunda 1002,4±353,1 pg/ml, kontrol grubunda 421,9±81,1 pg/ml olarak bulundu. Akut pankreatit tanılı hastalarda, sağlıklı bireylere göre anlamlı olarak Calcipressin-1 düzeyleri çok daha yüksek tespit edildi. Akut pankreatit tanılı hastaların yaşı, cinsiyeti, kronik hastalık sayıları, etiyolojik nedenleri, vital bulguları, amilaz değerleri, tüm laboratuvar değerleri, Ranson ve BISAP skorlarının ile RCAN1 düzeyleri arasında anlamlı doğrusal ilişki bulunmadı. Lipaz değerleri ile RCAN1 değerleri arasında ise çok zayıf, pozitif yönlü, doğrusal bir ilişki tespit edildi. Hastaların mortalite riskini etkileyen faktörlerin belirlenmesi amacıyla basit lojistik regresyon analizi yapıldı. Oluşturduğumuz modelin AUC değeri 0.988, sensivitesi %100, spesifitesi %91 olup Sistolik Kan Basıncı, nabız, CRP ve Total Bilirubin parametrelerinde oluşmaktadır. Sonuç olarak calsipressin-1 plazma düzeyinin akut pankreatit tanısında yardımcı olduğu görüldü. Fakat mortalite ve akut pankreatit şiddetini değerlendirme açısından yeterli olmadığı bulundu. Daha çok sayıda kişi ile yapılacak daha geniş çalışmalarla mortalite ve akut pankreatit şiddetiyle ilgili daha net bilgiler elde edileceğini ve oluşturulan mortalite tahmin modelinin acil servis kullanımı için daha pratik olduğunu düşünmekteyiz.