Diyabetik nefropatide ateroskleroz; etkileyen faktörler ve irisinin yeri

BENGİSU AKYOL TULGAR

Diyabetik nefropatide ateroskleroz; etkileyen faktörler ve irisinin yeri

Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Trakya Üniversitesi, TIP FAKÜLTESİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2021

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: BENGİSU AKYOL TULGAR

Danışman: SEDAT ÜSTÜNDAĞ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

İrisin, esas olarak iskelet kasında üretilen ve egzersiz ile konsantrasyonu artan yeni keşfedilmiş bir hormondur. Beyaz yağ dokusu hücrelerini kahverengi yağ dokusuna dönüştürerek enerji harcanmasını artırmakta ve lipid ve enerji metabolizmasını etkilemektedir. Glukoz homeostazisine katkıda bulunan irisinin, aynı zamanda orta derecede ancak önemli bir kilo kaybı sağladığı gösterilmiştir. İrisin, enerji harcanmasını artırıp kilo kaybına neden olduğu için metabolik hastalıkların tedavisinde umut verici olmuştur İrisin, metabolik hastalıklar için terapötik bir protein olabilir veya metabolik hastalıkların bir biyomarkerı olarak tanıda kullanılabilir. Bu amaçla yapılan çalışmalar devam etmektedir. Bu çalışmanın amacı, bilinen aterosklerotik hastalığı olmayan sağlıklı bireyler, diyabetik nefropati gelişmemiş diyabetikler ve diyabetik nefropati gelişmiş diyabetikler arasında serum irisin düzeyleri açısından bir fark olup olmadığını ve diyabetik nefropati gelişen ve bilinen aterosklerotik hastalığı olmayan hastalarda irisin düzeyi ile aterosklerozun bir ilişkisi olup olmadığını, irisin düzeyi ile aterosklerozun erken ve noninvaziv bir göstergesi olan CIMT ile ilişkisini değerlendirmek ve bunun yanında serum irisin seviyesi ve karotis intima-media kalınlığı ile ilişkili olabilecek diğer parametrelerin gözden geçirilmesidir. Çalışmada Trakya Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesine Ağustos 2020- Ağustos 2021 tarihlerinde başvuran 93 Tip 2 Diabetes Mellitus tanılı hasta ve bilinen kronik hastalığı olmayan sağlıklı 41 gönüllüde irisin düzeyi ve karotis intima media kalınlığı ölçümleri yapılarak, etkileyen faktörler araştırılmıştır. Hastaların verileri rutin kontrol sırasındaki muayenelerinde toplanmıştır. Serum irisin seviyesi tayini hastaların rutin kontrolleri sırasında alınan serumlarda ELISA yöntemi ile test edilmiştir. Yapılan analizler sonucunda irisin düzeylerinin Tip 2 Diyabetes Mellitus tanısı olan hastalarda daha düşük olduğu ve hipertansiyon varlığı, diyabet süresi, diyabet aile öyküsü 58 varlığı, diyabetik retinopati varlığı, yaş, vücut kitle indeksi, sistolik kan basıncı, açlık kan şekeri, albüminüri ve karotis intima-media kalınlığı ile negatif korelasyon gösterdiği tespit edilmiştir. Karotis intima-media kalınlığının Tip 2 diyabetes mellitus tanılı grupta daha kalın olduğu ve karotis intima media kalınlığının yaş, diyabet süresi, hipertansiyon varlığı, diyabetik ve hipertansif retinopati varlığı, vücut kitle indeksi, bel çevresi, sistolik ve diyastolik kan basıncı ve ortalama arter basıncı, albüminüri düzeyi ile pozitif; tahmini glomerüler filtrasyon hızı ve irisin düzeyi ile negatif korelasyon gösterdiği saptanmıştır. Mevcut bulgular irisin ve karotis intima-media kalınlığının ateroskleroz erken bir belirteci olduğu, ateroskleroz risk faktörleri ile anlamlı ilişkileri dolayısıyla uygun bir biyobelirteç olma konusunda umut vaat etmektedir.