İki Farklı Tedavi Planlama Sistemi ile Oluşturulan Grade II Beyin Tümörü Hastalarının Radyoterapi Planlarının Karşılaştırılması
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Trakya Üniversitesi, SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, ., Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: AHMET BABACAN
Danışman: VUSLAT YÜRÜT ÇALOĞLU
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Giriş ve Amaç: Radyoterapide, farklı marka ve modellere ait lineer hızlandırıcı cihazlar yaygın olarak kullanılmakta olup, bu cihazlar entegre tedavi planlama sistemleri ile birlikte çalışmaktadır. Bu sistemler, radyoterapi planlamasında farklı algoritmalar kullanarak hastaya özel doz dağılımları oluşturmaktadır. Tedavi planlama sistemlerinin performansı, kullanılan algoritmalara, optimizasyon kriterlerine ve cihazın teknik özelliklerine bağlı olarak değişiklik gösterebilir. Literatürde, farklı TPS'lerin dozimetrik açıdan karşılaştırıldığı çeşitli çalışmalar bulunmakla birlikte, bu çalışmalar çoğunlukla belirli tümör tipleri veya anatomik bölgelerle sınırlı kalmaktadır. Bu çalışmanın amacı, grade II beyin tümörü tanısı almış hastalar için iki farklı tedavi planlama sisteminin (Eclipse ve Monaco) oluşturduğu radyoterapi planlarını dozimetrik ve teknik açıdan karşılaştırmak, aralarındaki farkları belirlemek ve klinik uygulamalara yönelik önerilerde bulunmaktır. Gereç ve Yöntemler: Çalışmada, patolojik evrelemesi grade II olarak belirlenmiş beyin tümörü hastaları retrospektif olarak değerlendirildi. Tümör çapı 2-6 cm arasında olan hastalar çalışmaya dahil edildi. Her bir hasta için hem Eclipse (Varian) hem de Monaco (Elekta) tedavi planlama sistemleri kullanılarak radyoterapi planları oluşturuldu. Planlamalar sırasında benzer optimizasyon kriterleri (cost function'lar) kullanılarak karşılaştırılabilir bir temel sağlandı. Her iki sistemde de hedef hacmin en az %95'inin, reçete edilen dozun en az %95'ini alması şartı sağlandı. Kritik organlar ve doz homojenliği gibi parametreler karşılaştırmaya dahil edildi. Bulgular: Yapılan karşılaştırmalarda, Eclipse tedavi planlama sistemi ile oluşturulan planlarda maksimum doz, sağ ve sol lens maksimum dozları, sol optik sinir maksimum dozu, beyin sapı maksimum dozu ve optik kiazma maksimum dozu, Monaco planlarına göre daha düşük olarak hesaplandı. Ayrıca Eclipse planlarının doz dağılımı daha homojen bulundu. Eclipse planları, ışınlama süresi bakımından da Monaco'ya kıyasla daha kısa sürelerde tamamlandı. Öte yandan, Monaco tedavi planlarında hedef hacmin minimum dozu daha yüksek olup, kullanılan monitör birimi değerleri daha düşüktü. Bu durum, cihazın daha verimli bir ışınlama profiline sahip olabileceğini göstermektedir. Sonuç: Elde edilen bulgular, iki tedavi planlama sistemi arasında belirgin dozimetrik farklar olduğunu ortaya koymuştur. Eclipse tedavi planlama sistemi, özellikle kritik organların korunması, doz homojenliği ve kısa ışınlama süresi gibi avantajlar sunmaktadır. Buna karşılık, Monaco tedavi planlama sistemi ise daha düşük monitör birimi kullanımı ve hedef hacimdeki minimum doz açısından daha üstün sonuçlar vermiştir. Klinik karar verme süreçlerinde, tümörün yerleşimi ve çevre anatomik yapılarla olan ilişkisi dikkate alınarak uygun planlama sistemi tercih edilmelidir. Özellikle tümör kritik organlara yakın yerleşimli ise Eclipse, uzak konumlu ise Monaco sistemi tercih edilebilir. Anahtar kelimeler: beyin tümörleri, tedavi planlama sistemi, lineer hızlandırıcı