Psikolojik rahatsızlıkların sanatsal yaratıcılığa etkisi: Vincent Van Gogh ve Edvard Munch örneği

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Trakya Üniversitesi, SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ, GÜZEL SANATLAR EĞİTİMİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: SÜMEYYE DURSUN

Danışman: AYLİN GÜRBÜZ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Geçmişten günümüze duygular ve sanat yakın ilişki içerisinde olmuştur. Doğaları gereği sanatçılar, sanatlarını icra ederken kültürel miraslardan ve kendi psikolojilerini de içlerinde barındıran iç faktörlerden etkilenirken, etrafındaki kişilerin karakterleri ve tecrübelerini de kapsayan dış faktörlerin de etkisi altında kalmaktadır. Gerçekleştirilen bu çalışma dönemin önemli ressamlarından olan Vincent Van Gogh ve Edvard Munch isimli sanatçıların mizacını ve eserlerini ele almıştır. Çalışmada sanatçıların psikolojik arka planının yansımalarının eserlerinde yarattığı özgünlüğün ortaya konması hedeflenmiştir. Psikolojik rahatsızlıkların sanat ve insan duygularını uyandırma, şekillendirme ve değiştirmedeki rolünün vurgulanmasının amaçlandığı çalışmada, psikoloji ve onun sanatla olan ilişkisinin, sanatçıların sembolik eserlerinde daha büyük bir rol oynadığı ortaya koyulmuştur. Sanat var olduğu sürece sanatçılar, sanatın sağlığa olan olumlu zihinsel ve fiziksel etkilerinden yararlanmıştır. Bu kapsamda değerlendirildiğinde, sanatın kaygıyı azaltması, stres seviyesini düşürmesi, güven artırması ve amaç duygusu aşılaması gibi çok sayıda terapötik ve ruh halini iyileştiren etkilerinin olduğu belirtilmektedir. Literatür içerisinde birçok farklı klinik çalışma, sanatın TSSB, bipolar bozukluk, felç ve kanser ağrısı çeken insanlara faydalı olduğu sonucunu ortaya koyan bulgular elde etmiştir. Sanatla ilişkili yaratıcılığın açıkça faydalı etkilerine rağmen, sanatçıların depresyon, bipolar bozukluk ve şizofreni gibi rahatsızlıklardan genel nüfusa göre çok daha yüksek oranda muzdarip olduğu ifade edilmektedir. Ancak bu çalışmada literatürdeki diğer çalışmalara ek olarak sanatçıların sanat eserlerini duygusal refahlarını artırmak için kullanmış olabilecekleri gibi bu amaç-araç ilişkisi arasında doğan özgünlüğün ve yaratıcılığın ürünlerin derinliğini ve etkililiğini arttırdığı yönündeki pozitif bakış açısı benimsenmiştir. Çalışmada yöntem olarak uluslararası ve ulusal, birbiri ile paralel yaklaşımdaki kaynaklar üzerinden literatür taramasından yararlanılmış ve mevcut akademik yaklaşımlara ek pekiştirici bir çalışma sunmak amaçlanmıştır. Anahtar Kelimeler: Psikoloji, Sanat, Empresyonizm, Vincent Van Gogh, Edvard Munch