Trakya Üniversitesi öğrencilerinin nargile kullanımı ile ilgili bilgi davranış, tutum ve değerlendirmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Trakya Üniversitesi, TIP FAKÜLTESİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: İBRAHİM SAVAŞ
Danışman: SERDAR ÖZTORA
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışma ile üniversite öğrencilerinin nargileyi ne sıklıkla tükettikleri, içme nedenleri, etki eden faktörler, nargile kullanımı hakkında bilgi, tutum ve davranışlarının değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Çalışmamız 2021-2022 eğitim öğretim yılında Trakya Üniversitesinde öğrenim gören 1310 öğrenci üzerinde yapılmıştır. Veriler 51 sorudan oluşan anket ile toplanmıştır. Anketimiz sosyodemografik özellikler, nargile içme nedenleri, nargile içme sıklıkları, nargileyi nasıl içtikleri ve 15 sorudan oluşan Nargilenin Sağlığa Etkileri Algı Ölçeği'nden oluşmaktadır. Çalışmamızda katılımcıların yaşları 18-58 arasında değişen, 716'sı (%54,7) kadın, 594'ü (%45,3) erkek öğrencilerden oluşuyordu. Çalışmamıza katılan öğrencilerin %17,1'inin halen nargile içtiği, %33,4'ünün hayatında en az bir defa nargile içtiği, %32,7'sinin halen sigara içtiği görüldü. Katılımcıların %92'sinin aromalı nargileyi tercih ettiği bulundu. Üniversite öğrencilerinin büyük çoğunluğunun nargilenin aromasını sevdiği ve arkadaş ortamında sosyalleşmek için, kafelerde içtiği saptandı. Nargilenin sigaradan daha zararlı olduğunu katılımcıların neredeyse yarısı bilmemekteydi. Katılımcıların Nargilenin Sağlığa Etkileri Algı Ölçeğinden aldığı puana göre nargileyi tek başına ya da her gün içen öğrencilerin diğer öğrencilerden istatistiksel anlamlı olarak nargilenin zararları konusundaki algıları daha düşük saptandı. İçme sıklığı azaldıkça nargilenin zararları konusundaki bilgilerinin arttığı bulundu. Çalışmamızda nargilenin/sigaranın zararları ile ilgili bilgiyi sağlık çalışanından alanların oranı %6,7 olarak bulundu. Nargilenin/sigaranın zararları hakkında bilgi alınan yeri 58 incelediğimizde bilgi almayanların ve sağlıkçıdan bilgi almış olan öğrencilerin, diğer öğrencilerden nargilenin zararları konusundaki bilgilerinin daha düşük olduğu saptandı. Nargilenin Sağlığa Etkileri Algı Ölçeği ile düzenli alkol kullanma, düzenli sigara kullanma, sigara kullanım süresi arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki saptanmıştır. Alkol, sigara gibi zararlı alışkanlıklarla nargile içme arasında güçlü bir ilişki bulunmuştur. Aromalı nargilenin üniversite öğrencilerinde kullanımı çok yaygındır. Aroma üzerine gerekli düzenlemeler yapılırsa nargile kullanımı düşebilir. Çalışmamızın bulguları sağlık çalışanlarının tütün ürünlerinin zararları konusunda saha da daha aktif olması gerektiğini gösterdi. Nargilenin de bir tütün ürünü olduğu ve bağımlılık yapabileceği konusunda toplumumuzda farkındalık oluşturulmalıdır. Gençler arasında çok yaygın olan nargilenin zararları konusunda toplumun bilinçlendirilmesi çok önemlidir. Tütün kontrolünde kritik role sahip olan aile hekimleri hastalarına sigaranın yanında diğer tütün ürünlerini de sorgulamalı, bırakmaları gerektiği konusunda kısa müdahale yaklaşımı ile hastalarını bilgilendirmelidir.