Kronik obtrüktif akciğer hastalığı olan olgularda solunum fonksiyonlarının, yaşam kalitesinin, anksiyete ve depresyonun alevlenme sayısına etkisi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Trakya Üniversitesi, TIP FAKÜLTESİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2008
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: LEYLA ÇEVİRME
Danışman: GÜNDENİZ ALTIAY
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Kronik obstrüktif akciğer hastalığı Dünya'da ve Türkiye`de sık görülen morbidite ve mortalitesi artan bir hastalıktır. Kronik obstrüktif akciğer hastalığı'na eşlik eden hastalıkların tanı ve tedavisi hastalığın kontrolünü kolaylaştırmakta, yaşam kalitesinin değerlendirilmesi ve düzeltilmesi ise hastalığın takibinde önemli bir yer almaktadır. Bu nedenle çalışma kronik obstrüktif akciğer hastalığı'nda solunum fonksiyonlarının, yaşam kalitesinin, anksiyetenin ve depresyonun alevlenme üzerine etkisini araştırmayı amaçlamıştır.Mayıs 2007-Mayıs 2008 tarihleri arasında Trakya Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları Polikliniğine başvuran, ayaktan ardışık 70 kronik obstrüktif akciğer hastalığı tanılı hasta çalışmaya alındı. Hastalara ilk görüşmede yaşam kalite anketleri ve anksiyete, depresyon değerlendirme ölçeği uygulandı. Hastalar alevlenme sayısı açısından 1 yıllık takibe alındı.Çalışmadaki olguların yaş ortalaması 64 idi. Çalışmada erkek hasta oranı %88.6, kadın oranı ise %11.4 idi. Cinsiyet ile atak sayısı arasında anlamlı ilişki saptandı (p=0.045). Olguların %70'i ilkokul mezunu idi ve eğitim düzeyi ile atak sayısı arasında anlamlı ilişki bulunmadı (p=0.989). Hastaların medeni durumu ile atak sayısı arasında anlamlı ilişki saptanmadı (p=0.599). Ortalama FEV1 düzeyi 1.57±0.66 litre idi. 0-1 atak geçirenlerin FEV1'i 1.62±0.73 litre ve ?2 atak geçirenlerin ise 1.48±0.52 litre idi. Solunum fonksiyonları ile atak sıklığı arasında anlamlı ilişki saptanmadı (p=0.368). Depresyon sıklığı %10 olarak bulundu. Depresyon skoru 2.84±3.70 idi ve 2 (%2.9) hastaya major, 5 (%7.1) hastaya hafif depresyon tanısı kondu. Ancak depresyon ile atak sıklığı arasında anlamlı ilişki saptanmadı (p=0.134). Anksiyete skoru, 0-1 atak geçirenlerde 13.48±6.18 ve ?2 atak geçirenlerde ise 18.38±5.52 idi. Atak ile anksiyete arasında orta derecede pozitif korelasyon saptandı (p<0.001, rs=0.468).Yaşam kalite anket skorları düşük olan hastaların anlamlı olarak daha sık alevlenme geçirdiği saptandı. Short form-36'nın fiziksel sağlık alanı (p=0.004) ve mental sağlık alanının alt gruplarında( canlılık ve ruhsal rol kısıtlılığı), World health organization quality of life-103'ün bağımsızlık (p=0.011), fiziksel sağlık (p=0.031) alanında ve St. George's respiratory questionnaire'nin semptom (p=0.005), etki (p=0.001) alanı ve toplamda (p=0.004) atak sıklığı ile anlamlı ilişkili olduğu saptandı.Sonuç olarak bu çalışma sistemik, geri dönüşümsüz ve alevlenmelerle seyreden bir hastalık olan kronik obstrüktif akciğer hastalığı'nda, erkek cinsiyetin, anksiyetenin ve kötü yaşam kalitesinin sık alevlenme ile ilişkili olduğunu ortaya koymuştur. Bundan yola çıkarak kronik obstrüktif akciğer hastalığı olan olguların takibinde yaşam kalite anketleri ve psikolojik durumu değerlendiren ölçeklerin düzenli kullanımı ile birlikte yaşam kalitesinin düzeltilmesi ve eşlik eden psikolojik faktörlerin sağaltımı ile daha iyi alevlenme kontrolü sağlanabilir.Anahtar kelimeler: Kronik obstrüktif akciğer hastalığı, yaşam kalitesi, anksiyete, depresyon, alevlenme