Edirne il merkezi anaokulu çocukları ve ebeveynlerinde ayrılma anksiyetesi sıklığı ve etkileyen faktörler


Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Trakya Üniversitesi, TIP FAKÜLTESİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: FATMA GÜÇLÜ SALTIK

Danışman: SERDAR ÖZTORA

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Ayrılık anksiyetesi, bireylerin bağlandığı kişilerden ayrıldığında ya da ayrılık beklentisine girdiği durumlarda endişe duymasıdır. Okul öncesi dönem, çocuğun ailesinden ilk kez ayrıldığı ve yeni bir ortama dahil olduğu döneme denk gelir. Bu dönemde ortaya çıkan ayrılık anksiyetesi, çocuğun okula uyumunu güçleştirebilir. Ayrılık anksiyetesi belirtilerinin bazı çocuklarda daha yoğun yaşandığı ve okul öncesi dönemdeki aile tutumlarının bu anksiyetenin ortaya çıkışını kolaylaştırdığı bilinmektedir. Çalışmamızın amacı, Edirne il merkezindeki anaokulu çocukları ve ebeveynlerinde ayrılma anksiyetesi sıklığını ve etkileyen faktörleri araştırmaktır. AKB yaşayan çocukların, okul öncesi dönemde tanınmasının koruyucu ruh sağlığı adına önemli veriler sağlayacağı düşünülmektedir. Edirne İl Merkezi'ndeki anaokulu öğrencilerinin tamamına ulaşılması hedeflendi. 667 kişiden geri dönüş alındı. Katılımcılara kendileri, eşleri ve anasınıfında okuyan çocuklarıyla ilgili sosyodemografik anket ve Aile APGAR, YAA, AABE, AKÖ ölçeklerinin soruları yöneltildi. Ölçek verileri normal dağılıma uymadığından non-parametrik testler kullanıldı. Çocuklarının ayrılık anksiyetesi belirtilerini gösterme oranı %12 bulundu. Kızlarda %10,5 erkeklerde %13,7 idi. Çalışmamızda annelerin ayrılma kaygısı ile çocuklarının ayrılma kaygısı arasında güçlü bir ilişki saptandı. Babaların ayrılma kaygısıyla çocukların ayrılma kaygısı arasında ilişki bulunmadı. Katılımcıların %46'sında erişkinlik döneminde ayrılık anksiyetesi olduğu bulundu. Kadınlarda 2 kat daha yüksek ayrılık anksiyetesi mevcuttu. Katılımcıların %36,4'ünün 18 yaşından önce ayrılık anksiyetesi belirtileri gösterdiği bulunurken bu katılımcıların %79,01'inin ayrılık anksiyetesinin yetişkinlik döneminde devam ettiği görüldü. Çocukların ayrılık anksiyetesi, yaş, cinsiyet, okuldaki kaçıncı yılı olduğu, 79 ebeveynlerinin öğrenim durumu, meslek ve çalışma durumuyla ilişkili bulunmazken, annelerinin ayrılık anksiyetesi, düşük sosyoekonomik düzey, disfonksiyonel aile üyesi olma ile ilişkili bulundu. Ebeveynlerin ayrılık anksiyetesi, yaş, cinsiyet, erken yaşta evlilik, düşük eğitim düzeyi, düşük sosyoekonomik düzey, disfonksiyonel aileye sahip olma, vardiyalı çalışma, çocuk sayısıyla ilişkiliydi. Bu çalışmanın, anaokulu çağında ayrılma kaygısı yaşayan çocukların ve ebeveynlerinin sorun alanlarını belirleme ve sadece çocuğa değil ailelere yönelik de uygulamaların önemini vurgulaması, birinci basamakta ayrılık anksiyetesine yönelik yaklaşımlarda yol gösterici olması beklenmektedir. Anahtar sözcükler: okul öncesi çocuk, ebeveyn, ayrılık anksiyetesi, aile hekimliği, anaokulu