Trakya Üniversitesi hastanesi'nde kronik hastalık nedeniyle takip edilen hastaların immünizasyon hakkında bilgi, tutum ve davranışları
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Trakya Üniversitesi, TIP FAKÜLTESİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ŞERİF TUĞBERK GEZMEZ
Danışman: HAMDİ NEZİH DAĞDEVİREN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışmada, Trakya Üniversitesi Tıp Fakültesi'nde kronik hastalık nedeniyle takip edilen hastaların aşı ile önlenebilir hastalıklar için risk altında olma durumu, aşı yaptırma konusundaki çekincelerinin ve aşı yaptırmaya engel durumların belirlenmesi, erişkin aşılamaları konusunda bilgilenme isteği olup olmadığı ve bilgilenmenin hangi yolla olmasını istedikleri konularında bilgi sahibi olunması planlanmıştır. Elde edilecek bulguların erişkin aşılanma oranlarının artırılması için Aile Hekimliği uygulamasında yeni stratejiler geliştirilmesinde yardımcı olacağı amaçlanmıştır. Çalışmamızın örneklemini Trakya Üniversitesi Hastanesi'nde polikliniklere herhangi bir nedenle başvuran 18 yaş üstü kronik hastalığı olan erişkinler oluşturmuştur. Anket formunda 28 soru bulunmaktadır. Bilgi düzeyinin değerlendirilmesi amacıyla oluşturulmuş Erişkin Aşılama Bilgi Düzeyi Anketi 16 sorudan oluşmaktadır. Yapı geçerliliği için faktör analizi kullanıldı. Ölçek Cronbach alfa değeri ise 0.85 olarak tespit edildi. Erişkin aşılama hakkındaki tutumun değerlendirilmesinde kullanılan anket sorularında mevsimsel grip için verilen cevaplar (olumsuz) 0-3 (olumlu) arasında değişir iken, pnömokok, tetanoz ve HPV aşısı için (olumsuz) 0-2 (olumlu) arasında değişmekte idi. Erişkin aşılama durumunun değerlendirmesinde ise herhangi bir erişkin aşılamayı yaptıran bireyler aşı yaptırmış olarak kabul edildi. Çalışmamızda yaş ortalaması 58,80 ± 12,90, katılımcıların eğitim durumu incelendiğinde katılımcıların çoğunun eğitim düzeyinin lise düzeyi ve altı olduğu saptanmıştır.. Çalışmamızda hastaların; 258 (%63,2) nin erişkin aşıları hakkında bilgisi olduğu 150'sinin (%36,8) erişkin bağışıklama hakkında bilgisi olmadığı bulundu. Çalışmamızda en çok bilgi sahibi olunan aşılar arasında, %58,3 ile Mevsimsel Grip, %52,87 tetanoz, %36.8 ile pnömokok geldiği saptanmıştır. Çalışma grubumuzdaki hastalara erişkin aşıların ücretleri hakkında bilgilerini sorguladığımızda %70,8'i aşı ücretleri hakkında bilgisine sahip olmadığını beyan etmiştir. Erişkin dönemde yapılan aşılar hakkında bilgisi olanların daha fazla bilgi edinmek için tercih ettikleri yolları sorguladığımızda çalışma grubundaki bireylerin 219'u (%53,7) aile hekimi bilgilendirmesi, aşı hakkında bilgi almak istediğini bildirmiştir. Çalışmamızda kalp ve damar hastalığı olanlarda aşı yaptırma sıklığı daha fazla idi. Çalışmamızda kadınlar erkeklere göre aşı olma durumları açısından daha olumlu tutuma sahip olarak bulunmuştur. Çalışmamızda eğitim düzeyi düşük olanlar diğer hastalara göre aşı yaptırma açısında daha olumsuz tutum ve davranış gösterdiği saptanmıştır. Çalışmamızda sağlık çalışanlarının diğerlerine göre aşı yaptırma sıklığı daha yüksek saptandı. Sonuç olarak öncelikle risk gruplarından başlayarak, tüm topluma yayma hedefiyle erişkin bağışıklama aşı kartı oluşturularak; bu aşılara ücretsiz ve kolay ulaşımın sağlanması hedeflenebilir. Sağlığın korunması ve arttırılması için multidisipliner bir ekip çalışması uygulayan aile hekimliğinin, erişkin bağışıklama konusunda bireylerin eğitilip bilinçlendirilmesi ve aşılama önünde engel teşkil eden unsurların tespiti ve ortadan kaldırılması için gerekli eğitimlerin verilmesi açısından anahtar role sahip olduğu açıktır. Hastalarına aşıyı tavsiye etmeli ve reçetelendirmelidir. İnsanların herhangi bir sebeple (tanı, tedavi, izlem, aşı, periyodik sağlık taraması, sağlık raporu vb.) sağlık kuruluşuna başvurmasını fırsat olarak değerlendirip aşılama konusunda yönlendirilmelerde bulunmaları çok değerli olacaktır. Anahtar kelimeler: immünizasyon, erişkin aşılaması, kronik hastalık