Trakya Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesinde vardiyalı çalışan yardımcı sağlık personelinin uyku bozuklukları, iş yükü stresi ve ruhsal durum açısından değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Trakya Üniversitesi, TIP FAKÜLTESİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2017
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MERVE OBUZ
Danışman: SERDAR ÖZTORA
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Çalışmamızda Trakya Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesinde çalışan yardımcı sağlık personelinin vardiyalı çalışma durumu ile uyku kalitesi, iş stresi ve ruhsal açıdan değerlendirilmesi amaçlandı. Bu amaçla hastanemizde çalışan hemşire ve hekim dışı personele ulaşılması planlandı. Hastanemizde çalışan personelin %86,1'ine ulaşıldı ve çalışmamızın amacı yüz yüze görüşülerek anlatıldı. Katılımcılarla ikinci kez görüşmeye gidildiğinde çalışmayı katılmayı kabul eden 243 kişinin anketleri toplandı. Anketimiz sosyodemografik sorular haricinde Pittsburgh Uyku Kalitesi İndeksini, Epworth Uykululuk Ölçeğini ve İş stresi-Kontrolü-Sosyal destek ölçeğini içermekte idi. İstatistiksel yöntem olarak normal dağılıma uymadığından non-parametrik testler kullanıldı. Katılımcıların çalışma vardiyaları ile uyku kalitesi ve gündüz uykululuk arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki bulunmazken; vardiyalı çalışanların uyku kalitesinin daha kötü olduğu, gündüz uykululuk durumunun da daha yüksek olduğu gözlendi. Pittsburgh Uyku Kalitesi İndeksini ile cinsiyet, çalışılan birim, günlük çay-kahve tüketimi, psikiyatrik hastalık öyküsü, ailede psikiyatrik hastalık öyküsü ve kendi sağlıklarını nasıl değerlendirdikleri anlamlı saptanırken; çocuk sahibi olmak, medeni durum ev içi sorumluluklar, sigara-alkol kullanımı, eğitim durumu istatistiksel anlamsız bulundu. Gündüz uykululuk durumu ile psikiyatrik hastalık öyküsü olma durumu, aylık hane geliri, çalışma yılı ile anlamlı ilişki saptanırken; diğer sosyodemografik özellikler ile anlamlı ilişki saptanmadı. Çalışma sistemleri ile de anlamlı ilişki saptanmazken; gündüz uykululuk skorları vardiyalı çalışanlarda daha yüksek idi. İş stresi uyku kalitesini kötü yönde etkilerken; sosyal destek arttıkça uyku kalitesinde iyileşme gözlenmektedir. Gündüz uykululuğuna iş stresi-kontrolü-sosyal destek etkilememektedir. İş kontrolü kadınlarda daha yüksek idi. Eğitim seviyesi yükseldikçe iş stresi-kontrolü-sosyal destek de artmakta idi. Hastane çalışma sistemi gereği olarak hem gece hem gündüz çalışan personele ihtiyaç duyulmaktadır. Ancak çalışmamıza katılmayı kabul eden vardiyalı çalışanlarda uyku kalitesinin kötü olması ve buna bağlı gündüz uykululuğunun da artması bu çalışma sisteminin olumsuz sonuçlarındandır. Bu durum, birinci basamakta karşımıza çıkabilecek hastaların uykuyla ilgili problemlerini değerlendirirken, kişilerin çalışma sistemleriyle birlikte değerlendirilmesi gerektiğine çarpıcı bir örnektir.