Görsel kültür unsurlarından hareketle 21. yüzyılda kültür endüstrisi ve tüketim toplumu
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Trakya Üniversitesi, SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ, -, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BURAK PAKLACI
Danışman: MUSTAFA HATİPLER
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:İnsanoğlu, tarihinin başladığı ilk günden bu yana ihtiyaçlarını karşılamak adına çeşitli faaliyetler içerisinde olmuştur. Tarım toplumuna geçişten önceki çağlarda, yaşamını avcılık-toplayıcılıkla sağlayan insanoğlu Neolitik Çağ'ın başlangıcı ile tarım yapmaya başlayarak ilk üretimini gerçekleştirmiş ve insanlığın en büyük -dönemine göre modern- adımını atmıştır. Bu dönemde insanoğlu, günümüzle mukayese edildiğinde küçük çaplı denilecek düzeydeki tarım faaliyetleri ile kendisinin ve ailesinin ihtiyaçlarını karşılayacak ürün üretimini gerçekleştirmiştir. Elbette bu dönemde üretilen ürünlerin temel besin maddeleri olduğu gerçeğine dayanarak, yapılan üretimden ekonomik bir kâr etme güdüsünün olmadığını, üretilen kısıtlı ürünlerin ise zorunlu ihtiyaçlar sebebiyle tüketildiklerini anlamaktayız. Zira teşkilatlı devlet yapılarının oluştuğu çağlara kadar yapılan üretimlerin depolama mantığıyla biriktirilmediği de tarihsel bir gerçektir. XVIII. yüzyıl sonlarında gerçekleşen Sanayi Devrimi'ne kadar en büyük üretim yine tarımda gerçekleştirilmiş, söz konusu devrim ile köyden kente göçen insanlar kendilerinin ve devlet ihtiyaçlarının yanı sıra bu kentlerde yaşayan insanların ihtiyaçlarına mal üretmek adına kurulmuş endüstriler içerisinde, çalışan olarak rol almışlardır. Sermayeyi elinde bulunduran Burjuvazi, üretimin temelinde yatan temel ihtiyaçların karşılanması amacıyla yapılan üretimden çok, elindeki sermayeyi arttırmaya yönelik üretimi tercih etmiş ve bunun sonucunda stok mallarda artış görülmüş, bu da doğal olarak üretim mekanizmalarının arzlarını arttırmasına sebep olmuştur. 1929 Dünya Ekonomik Bunalımı'nın sebeplerinden birisi de ihtiyaç fazlası ürün üretimidir. Tarım toplumunun temelinde metayı üreten kişi bu metayı birebir tüketmek, elindeki fazlasını da piyasada satarak kendi sermayesini korumak üzere üretmek yatmaktadır. Çalışmamızın temelini oluşturan görsel kültür öğeleri bugün olduğu gibi, sanayi devriminin ilk günlerinde de köylü toplumun işgücü yaratmak vesilesiyle doldurulduğu kentlerde vardır. Bu görsel kültür öğeleri malı üreten ve tüketen konumunda iken; üreten ve ekonomik yeterliliği var ise tüketen toplum üzerinde, ulaşılması gereken hedef olarak baskıcı bir rol oynamıştır. Çalışmamızın içeriğinde ayrıntıları ile inceleyeceğimiz görsel kültür unsurları, bugün dahi karşılaştığımız köyden kente göçte yaşanan sosyolojik ve ekonomik sorunların birey zihninde " Ne olmalıyım? " gibi sorunların ortaya çıkmasına sebep olmuştur. Bu çalışma, popüler deyimle, " Kültür Çatışması" denilen bu toplumsal soru işareti temelinde, bireyin aidiyet sorunsalı ile yakından ilgilidir. Hiç şüphe yoktur ki insan zihni kümülatif bir devamlılık gösterir. Bu gerçekten hareketle denilebilir ki günümüz insanı Sanayi Devrimi ile kentlerde yaşamaya başlayan atalarının yaşamış olduğu sosyal ve zihinsel karmaşayı da zihni ve kültürel alışkanlıklarıyla bugüne taşımıştır. İnsanlık günümüzde halen, medeniyet içerinde kendince layık olduğu yeri bulmaya çalışmakta ve yaşamında çeşitli kültür örüntülerini barındırarak ya da barındırmaya çalışarak ne olduğunu bulmaya çalışmaktadır. Kişiliğin ne olduğu, toplumsal statü bunalımlarının yaşandığı, aidiyet sorunsalının ortaya çıktığı dönem, kişinin doğup büyüdüğü yerden başka bir yere gitmesi ve dolayısıyla başka kültürler ile tanışmasıyla oluşur. Günümüzde teknolojik gelişmelerin bu kültürü cebimize kadar getirdiği gerçeğine dayanarak denilebilir ki, artık insanın yeniyi ve farklıyı öğrenmesi için coğrafi ulaşılabilirlik değil, mobil telefonların prizlere ne kadar uzak ya da yakın olduğu önemlidir. Elbette ki malı elde etmede gösterilen emek ne kadar samimi ve gerçek çabayı sarf etmeyi gerektiriyorsa; bilgiyi, kültürü, sanatı, sevgiyi, hülasa hayatı elde etmek için gösterilen çabanın da o derece samimi, gerçek ve işlevsel olması gerekir. Çalışmamızın temelini oluşturan tüketim toplumu yukarıda dikkat çekmek istediğimiz samimi ve gerçek yaşam olgusunun Deoksiribo Nükleik Asit (DNA)'i ile ' sı ile oynamayı kendine hedef edinmiş, sosyolojik nüansları bilen ve buna göre hareket eden, bünyesinde sempatik kültürel terörizm barındıran bir olgudur.