Edirne Uzunköprü Devlet Hastanesinde vardiyalı ve vardiyasız çalışan sağlık personellerinin uyku düzeni ve kalitesi ile sağlıklı yeme indeks (SYİ) skoru arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Trakya Üniversitesi, SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, ., Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: GÜLÇİN KAYA

Danışman: SEDEF DURAN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışma ile vardiyalı ve vardiyasız çalışan sağlık personellerinin uyku düzeni ve kalitesi ile Sağlıklı Yeme İndeks(SYİ) skorları arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Araştırma, Mart – Eylül 2020 tarihleri arasında Edirne Uzunköprü Devlet Hastanesi'nde çalışan 70'i vardiyalı ve 80'i vardiyasız olmak üzere 150 gönüllü sağlık çalışanı ile yürütülmüştür. Araştırma verileri; sosyodemografik bilgiler, aylık besin tüketim sıklığı formu, Pittsburgh Uyku Kalite ölçeği ve 24 saatlik besin tüketim kaydını içeren dört bölümlük anket formu elde edilmiştir. Bireylerin Sağlıklı Yeme İndeks (SYİ) skorlarını belirlemek amacı ile 24 Saatlik Besin Tüketimi ve Aylık Besin Tüketim Sıklığı kaydı alınmış, uyku kalitesini belirlemek amacıyla Pittsburgh Uyku Kalite İndeksi (PUKİ) uygulanmıştır. Vardiyalı çalışanların uyku kalitesi puanları 5,47±2,54; vardiyasız çalışanların 4,77±2,95 olarak bulunmuştur (p>0,05). Uyku kalitesi puanları vardiyalı ve vardiyasız çalışmaya göre anlamlı farklılık göstermemektedir (p>0,05). Vardiyalı çalışanların SYİ puanlarının (x̄=57,99±9,52) vardiyasız çalışanlardan (x̄=61,55±10,09) daha düşük seviyede olduğu görülmektedir (p 0,05). Vardiyalı ve vardiyasız çalışanlarda iyi uyku kalitesine ve kötü uyku kalitesine sahip bireylerin büyük oranda normal diyet kalitesine sahip olduğu bulunmuştur (p>0,05). Vardiyalı çalışan bireylerde PUKİ puanı ile SYİ puanı arasında zayıf düzeyde negatif ve anlamlı bir ilişki saptanmıştır (p 0,05). Vardiyalı çalışanların uyku ve diyet kalitesini arttırmak amacıyla sağlıklı beslenme ve uyku kalitesi konusunda eğitimler düzenlenebilir. Vardiyalı çalışanların daha yeterli ve dengeli beslenmesini sağlamak amacıyla hastanelerin imkanları ölçüsünde sağlıklı ara öğün alternatifleri sunulmasının yararlı olacağı düşünülmektedir. Vardiyalı çalışmaya göre bireylerde uyku kalitesi ve Sağlıklı Yeme İndeksi arasındaki ilişkinin daha iyi anlaşılabilmesi için daha fazla sayıda çalışmaya ihtiyaç duyulmaktadır. Anahtar sözcükler: Diyet Kalitesi, Sağlıklı Yeme İndeksi-2015, Uyku Kalitesi, Vardiyalı Çalışma