Lösemili hastaların yaşam kalitesi ve sosyal destek düzeylerinin değerlendirilmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Trakya Üniversitesi, SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, HEMŞİRELİK ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2009
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ZÜLFİYE BIKMAZ
Danışman: SERAP ÜNSAR
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu araştırma, lösemi tanısı alan hastalarda yaşam kalitesi ve sosyal destek düzeylerini, bunları etkileyen faktörleri, yaşam kalitesi ve sosyal destek arasındaki ilişkileri belirlemek amacı ile planlanmış kesitsel bir çalışmadırAraştırmaya Ocak 2008- Haziran 2008 tarihleri arasında hematoloji polikliniğine başvuran lösemi tanısı almış, terminal dönemde olmayan, iletişim kurmaya engel teşkil edecek akli ya da bedensel bir özrü bulunmayan, okur-yazar olan, araştırmaya katılmaya istekli, 18 yaş ve üzeri 117 hasta yer almıştır. Veriler hasta bilgi formu, EORTC QLQ-C30 Yaşam Kalitesi ölçeği ve Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek ölçeği kullanılarak toplanmıştırÇalışma grubundaki hastaların yaş ortalaması 49.86 olarak belirlenmiştir. Hastaların % 62.4'ü erkek, % 80.3'ü evli, % 47.9'u ilköğretim mezunu, % 34.2'si emekli, % 76.1'i çekirdek aileye mensup ve % 64.1'i SSK'ya bağlı olduğu belirlenmiştirHastaların % 53.9'u KML hastası olduğu, % 92.3'ü hastalığa uyum sağladığı, % 43.5'nin hastalığının 3 yıl ve üzeri süre önce teşhis edildiği, %88.9'nun lösemiyi uzun süre tedavi gerektiren bir hastalık olarak gördüğü, % 97.4'ünün ilaç tedavisine uyum sağladığını, % 49.6'sının ilaçların tedavi edeceğine inandığını, % 83.8'nin sigara ve %94'nün alkol kullanmadığını ifade ettiği belirlenmiştirHastaların genel sağlık durumu puan ortalaması 59.76 ± 24.01 ve algılanan sosyal destek puan ortalaması 58.04 ± 17.45 olarak bulunmuştur. Hastalar fonksiyonel ölçeklerden en yüksek puanı rol fonksiyondan alırken en düşük puanı da emosyonel fonksiyondan almıştır. Genel sağlık durumu erkeklerin kadınlara göre daha iyi olduğu bulunmuştur (p<0.05). Semptom ölçeklerinden puan ortalaması en yüksek mali zorluk maddesinde bulunmuş ve en yoğun görülen 3 semptom sırası ile yorgunluk, uykusuzluk ve ağrı olarak bulunmuştur. Alt ölçeklerden en yüksek puanı aile alt grubu alırken bunu sırası ile arkadaş, özel bir insan izlemiştirGenel sağlık durumu, fonksiyonel ölçekler ve semptom ölçekleri yaş, cinsiyet, BKİ, çocuk sayısı medeni durum, eğitim durumu, löseminin türü, hastalığa uyum sağlama durumu, hastalığın teşhis edilmesi ve tedavi süresi, hastalığın algılanması, ilaçlar hakkındaki düşünceler gibi kişisel ve hastalıkla ilgili özelliklerden etkilendiği belirlenmiştir (p<0.05Algılanan sosyal destek düzeyi ve alt grupları medeni durum, eğitim durumu, hastalığa uyum sağlayabilme, BKİ ve çocuk sayısından etkilendiği belirlenmiştir (p<0.05ÇBASD ölçeği toplam ve alt boyutları ile EORTC QLQ-C30 yaşam kalitesi ölçeğinin genel sağlık durumu ve fonksiyonel ölçekleri ile pozitif yönde anlamlı bir ilişki belirlenmiştir. Semptom ölçeklerinden iştahsızlık semptomu ve mali zorluk maddesi ile negatif yönde anlamlı bir ilişki belirlenmiştir (p<0.05Çalışmanın bu sonuçları doğrultusunda;?Hemşirelerin lösemi hastalarının yaşam kalitesini ve sosyal destek düzeylerini etkileyen kişisel (yaş, cinsiyet, medeni durum vb.) ve hastalığa ilişkin (teşhis ve tedavi süresi vb.) özellikleri göz önüne alarak hemşirelik bakımını planlaması ve uygulaması,?Hemşireler tarafından lösemili hastaların yaşam kalitesi ve sosyal destek düzeylerini belirlemeye yönelik düzenli aralıklarla geçerli ve güvenilir ölçeklerle değerlendirmelerin yapılması önerilebilir.Anahtar Kelimeler: Lösemi, EORTC QLQ-C30, yaşam kalitesi, sosyal destek, hemşirelik bakımı