Ergene nehrinden etkilenen ve etkilenmeyen yerleşim yerlerinde içme-kullanma suyu kalitesi ve sağlık etkileri
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Trakya Üniversitesi, SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, ., Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MUSTAFA HELVACI
Danışman: GALİP EKUKLU
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Çalışmamız, Trakya Bölgesi Edirne, Kırklareli ve Tekirdağ illerinde Ergene nehrine kıyısı bulunan 25 ve Ergene nehrine kıyısı bulunmayan 25 olmak üzere toplam 50 yerleşim yerinde, içme kullanma suyunun kalitesini belirlemek için pH, sıcaklık, iyon, ağır metal ve pestisitler açısından ve burada yaşayan kişilerdeki mevcut sağlık sorunları açısından farklılık olup olmadığını araştırmak amacıyla yapılmıştır. Çalışmamız kesitsel analitik bir araştırmadır. Belirlenen yerleşim yerlerindeki şebeke sularından su örnekleri araştırmacı tarafından toplanarak TÜTAGEM'de, pH, sıcaklık, element ve pestisit analizleri yaptırılmıştır. Bu bölgelerde yaşayan halkın sağlık durumu ve sağlık algıları için görüşülecek popülasyon için; güven düzeyi %95, rölatif kesinlik 0,05 olarak alınmış ve en küçük örnek büyüklüğü 812 olarak belirlenmiştir. Örnekleme alınacak kişi sayısı, su örneği alınacak olan yerleşim yerlerinin nüfusuna göre ağırlıklandırılarak ve yerleşim yerlerinde yaşayan 18-65 yaş arası yetişkinlerden sistematik örnekleme yöntemi ile belirlenmiştir. Araştırmacılar tarafından geliştirilen anket (Ek-2) araştırmacı tarafından yüz yüze görüşme yolu ile uygulanmıştır. Araştırma sonunda elde edilen bulgular IBM SPSS Ver. 22.0 paket programında analiz edilmiştir. Tanımlayıcı istatistikler ve normal dağılıma uygunluk analizlerinin ardından; su kalitesi ve buralarda yaşayan kişilerin sağlık durumları Student t testi, Mann Whitney U Testi ve Ki Kare testi ile karşılaştırılmıştır. İçme kullanma suyu numunelerinde yapılan kimyasal tam iyon analizi sonuçlarına göre; Ergene nehrinden etkilenen bölgelerde Klorit ve Bromat iyonları anlamlı düzeyde yüksek saptanmıştır. Ergene nehrinden etkilenmeyen bölgelerde Nitrit iyonu anlamlı düzeyde yüksek saptanmıştır. Ağır metal analizi sonuçlarına göre; Ergene nehrinden etkilenen yerleşim yerlerinde: Be, B, Na, Si, K, V, Cr, Mn, Fe, Co, Ni, Zn, As, Se, Sr, Mo, Cd, Ba, Tl ve Pb konsantrasyonları anlamlı düzeyde yüksektir. Ergene nehrinden etkilenmeyen yerleşim yerlerinde, Al ve Cu konsantrasyonları anlamlı düzeyde yüksektir. Pestisit analizi sonuçlarına göre; Ergene nehrinden etkilenmeyen bölgelerde Trifloxystrobin ve Propamocarb-hydrochloride konsantrasyonları anlamlı olarak yüksek düzeydedir. Bölgelere göre karşılaştırıldığında; katılımcılarda, bedensel ve ruhsal sağlıkları ile yaşanılan hanede son bir yıl içinde gerçekleşen ölümler arasında bir fark yoktur. Yapılan çalışmanın devam ettirilmesi, kısa, orta ve uzun dönemde sonuçlarının karşılaştırılması ile bölgede yaşayanların sağlığının içme kullanma suyundan ne kadar etkilendiğinin belirlenmesi için önemli olacaktır. Anahtar kelimeler: Ergene Nehri Havzası, içme kullanma suyu kalitesi, ağır metal, pestisit, sağlık etkileri.