Kanserli hastaların kanser gereksinimleri ve sosyal destek düzeylerinin belirlenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Trakya Üniversitesi, SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, HEMŞİRELİK ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: AYŞENUR ARCAN
Danışman: SEDA KURT
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:"Kanserli Hastaların Kanser Gereksinimleri ve Sosyal Destek Düzeylerinin Belirlenmesi", Trakya Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Hemşirelik Anabilim Dalı, Yüksek Lisans Tezi, Edirne, 2024. Giriş ve Amaç: Tanımlayıcı ve kesitsel olarak planlanan bu çalışma kanser hastalarının kanser gereksinimleri ve sosyal destek düzeylerinin belirlenmesi amacıyla planlandı. Gereç ve Yöntemler: Araştırma Ekim 2022 - Nisan 2023 tarihleri arasında gönüllülük esasına dayalı olarak Trakya Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Medikal Onkoloji Kliniği'nde tedavi gören 407 hasta ile gerleştirildi. Araştırma verileri sosyodemografik bilgileri içeren anket formu, Kanser Gereksinimleri Ölçeği, Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği ile toplandı. Verilerin değerlendirilmesinde tanımlayıcı istatistiksel metodlardan (sayı, yüzde, ortalama vb.) Bağımsız Örneklem t testi, Tek Yönlü Varyans Analizi (One-way ANOVA), Pearson korelasyon testi ve çok değişkenli linear regresyon modellemesinden yararlanıldı. Bulgular: Hastaların yaş ortalamasının 54,42±10,67 yıl, %57,2' sinin kadın olduğu ve %33,2'sinin akciğer kanseri tanısına sahip olduğu saptandı. Kanserli hastaların kanser gereksinimleri ölçeği genel puan ortalamasının 72,46±24,10 olduğu, çok boyutlu algılanan sosyal destek ölçeği genel puan ortalamasının ise 45,34±11,74 olduğu bulundu. Cinsiyet, kanser tanısı, ECOG performans skoru, kemoterapi alma durumu ile kanser gereksinimleri ölçeği arasında istatistiksel olarak anlamlı fark olduğu saptandı (p<0,05). Yaş, cinsiyet, medeni durum, eğitim seviyesi, meslek, sigara ve alkol kullanımı, kanser tanısı, kemoterapi alma durumu ile çok boyutlu algılanan sosyal destek ölçeği arasında istatistiksel olarak anlamlı fark olduğu saptandı (p<0,05). Kanserli hastaların sosyal destek düzeyi arttıkça kanser gereksinimlerinin azaldığı belirlendi (p<0,05). Artan eğitim düzeyi ve performans skoru, metastatik kanser tanısı, anne/baba desteği, aile tarafından verilen desteğin kısmen yeterli görülmesi, akciğer ve prostat kanserinin kanser gereksinim düzeyini arttıran; artan sosyal desteğin ise kanser geresiksinim düzeyini azaltan bağımsız değişkenler olduğu saptandı (p<0,05). Artan yaş, performans skoru, kanser gereksinimi ve metastatik kanser tanısına sahip olmanın sosyal destek düzeyini azaltan, geniş aile yapısının ise arttıran bağımsız değişkenler olduğu belirlendi (p<0,05). Sonuç: Sonuç olarak hastaların kanser gereksinimlerinin ve sosyal destek düzeylerinin orta seviyede olduğu, kanserli hastaların sosyal destek düzeyi arttıkça kanser gereksinimlerinin azaldığı saptandı. Hastaların sosyodemografik ve hastalık ile ilgili özelliklerinin (cinsiyet, medeni durum, yaş, eğitim seviyesi, kanser tanısı vb.) kanser gereksinimlerini ve sosyal destek düzeylerini etkilediği belirlendi. Bu sonuçlar doğrultusunda hemşirelerin kanserli hastaların bu özelliklerini dikkate alarak uygun hemşirelik girişimlerini planlayarak, fiziksel ve sosyal gereksinimlerini karşılaması önerilebilir. Anahtar kelimeler: Kanserli hasta, kanser gereksinimi, sosyal destek, hemşirelik bakımı