T1 glottik larinks kanserlerde 3 boyutlu konformal radyoterapi, yoğunluk ayarlı radyoterapi ve volümetrik ark tedavilerinin karotis interna dozları açısından karşılaştırılması
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Trakya Üniversitesi, SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, ., Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: FEYZA SAVAŞ AKBULUT
Danışman: VUSLAT YÜRÜT ÇALOĞLU
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Erken evre glottik larenks kanserinin standart tedavisi ses koruyucu cerrahi ya da definitif radyoterapi (RT)'dir. Uygulanan RT'de larenksin iki yanında yakın komşulukta bulunan karotis arterlerinin aldığı dozun neden olabileceği atero-skleroz, stenoz ve geç dönemde bunlara bağlı gelişebilecek serrebro-vasküler olaylar ve inmeler, geri dönülemez nörolojik defisitlere yol açabildiği gibi, hayati tehlike de oluşturabilmektedir. Çalışmamızda farklı RT teknikleri ile hedef hacimde (PTV) aynı tedavi dozu (66Gy/33fr) uygulanırken, karotis arterlerinde ve larenkse komşu diğer kritik yapılarda oluşan dozlar karşılaştırıldı. Bu amaçla Evre I glottik larenks kanser tanısı nedeniyle daha önce VMAT tekniği ile tedavi edilen 15 hastanın BT-sim görüntüleri retrospektif olarak kullanıldı. Her hasta için yeniden PTV ve risk altındaki organ (RAO) konturlamaları yapılarak, 3 ayrı teknik ile (3BKRT, IMRT ve VMAT) tedavi planları oluşturuldu. PTV'nin %95'inin 62.70 Gy alması için her 3 teknikte benzer şekilde normalizasyon yapıldı. RAO'ların (karotis arterleri, omurilik, tiroid bezi ve submandibüler tükrük bezleri) minimum dozda kalması için tüm planlar optimize edildi. Her plan için doz-hacim histogramlarından (DVH) faydalanılarak önce PTV'lerde D98, D5, D2 değerleri; bunun yanında konformite numarası (CN) ve heterojenite indeks (Hİ) parametreleri karşılaştırıldı. Ayrıca karotis arterler için Dort, Dmin, Dmaks, V35, V50 değerleri, seri organ olan omurilik için Dmaks, paralel organlar tiroid bezi ve submandibüler tükrük bezleri için ise Dort değerleri karşılaştırıldı. Planlar arasında düşük doz ışınlamasına maruz kalan normal doku hacimleri (V2Gy, V10Gy, V20Gy) karşılaştırıldı. Buna ek olarak toplam 45 planın hepsinde toplam MU değerleri ve tedavi süreleri de değerlendirildi. PTV için değerlendirilen parametreler arasında Dort, D5, D2 değerleri IMRT ve VMAT tekniklerinde, 3BKRT'den anlamlı üstün bulunmuştur. D98 değerleri arasında ise 3 teknik arasında anlamlı farklılık bulunmamıştır. VMAT karotis arterlerin aldığı dozu, diğer iki planlama tekniğine göre anlamlı ölçüde azaltmıştır. Omurilik Dmaks dozu açısından 3BKRT en düşük değerlere sahiptir ve VMAT omurilik Dmaks dozları kısıtlama dozunun altında kalmış olsa da, 3BKRT tekniğine göre anlamlı olarak yüksek bulunmuştur. Tiroid bezi Dort değerleri ise 3BKRT tekniğinde, diğer iki teknikten anlamlı ölçüde yüksek bulunmuştur. Ancak düşük doz alan normal doku hacmi, VMAT ve IMRT'de 3BKRT'den daha yüksek bulunmuştur. Sonuç olarak CN ve Hİ açısından VMAT ve IMRT, 3BKRT'ye göre daha avantajlıdır. Ayrıca en kritik RAO olan karotis atrerlerinde ve omurilik dışında tüm RAO'larda en iyi korumayı VMAT ve daha sonra IMRT sağlamaktadır. Tedavi süreleri açısından 3BKRT ve VMAT, IMRT'ye göre daha avantajlıdır. Daha iyi bir CN elde etmek için 2 tam ark kullanmış olduğumuzdan, VMAT MU değerleri diğer 2 teknikten daha yüksek bulunmuştur.