Özel öğrenme güçlüğü ve özel yeteneği olan iki kere farklı öğrencilerin eğitimine yönelik bir hizmet içi eğitimin geliştirilmesi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Trakya Üniversitesi, SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ, ENGELLİ ÇALIŞMALARI ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: HASAN SAİD TORTOP
Danışman: GÖKHAN ILGAZ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:İki kere farklı öğrenciler, özel yeteneklilik tanısının yanında bir engel (özel öğrenme güçlüğü, otizm spektrum bozukluğu gibi) konan öğrencilerdir. Bu araştırma, özel öğrenme güçlüğü olan özel yetenekli öğrenciler grubunun öğretmenleri ile ilgili olup, en yaygın gruptur. İki kere farklı öğrenciler ve eğitimleri ile ilgili araştırma azlığı literatürde görülmektedir. Bu durumun bir nedeni de bu öğrencilerin öğretmenlerinin bu konudaki bilgi ve deneyim yetersizliğidir. Öncelikle kilit roldeki bu paydaş ile uygulamaların başlatılması önemlidir. Araştırmada özel öğrenme güçlüğü olan özel yetenekli öğrencilerin öğretmenlerine yönelik hizmet içi eğitim programı geliştirilmesi ve etkililiğinin test edilmesi amaçlanmıştır. Araştırma karma araştırma yöntemlerinden keşfedici sıralı desene göre tasarlanmıştır. Araştırmanın ilk nitel kısmında öğretmenlerin eğitimsel ihtiyaçlarının analizi yapılmıştır. Bu ihtiyaç analizi; yarı-yapılandırılmış görüşme formu, İki Kere Farklı Öğrencilere Yönelik Metaforik Algı Testi, Kelime İlişkilendirme Testi ile yapılmıştır. İhtiyaç analizi ve doküman incelemesi sonucunda hizmet içi eğitim programı geliştirilmiştir. Bu program 6 oturumdan 12 öğrenme aşamasından ve 15 kazanım ve etkinlikten oluşmaktadır. Araştırma grubuna amaçlı ve ölçüt örnekleme metoduna göre 15 deney grubu ve 15 kontrol grubu olmak üzere 30 özel öğrenme güçlüğü olan öğrencilerin özel eğitim öğretmenleri seçilmiştir. Hizmet içi eğitim programı 2021-2022 öğretim yılında uygulanmıştır. Hizmet içi eğitim programının etkililiği ile ilgili olarak Üstün Yetenekliler Eğitimi Bilgi Testi, Üstün Yetenekliler Eğitimi Özyeterlik Ölçeği ve Öğrenme Güçlüğüne İlişkin Soru Listesi kullanılmıştır. Bunun yanında İki Kere Farklı Öğrencilere Yönelik Metaforik Algı Testi, Kelime İlişkilendirme Testi deney grubuna son test olarak uygulanmıştır. Hizmeti içi eğitim uygulaması sonucunda deney grubu lehine üstün zekalılar eğitimi bilgi ve özyeterlik düzeylerinde anlamlı artış olurken, özel öğrenme güçlüğü olan öğrencilerin eğitimi bilgisinde farklılaşma olmadığı belirlenmiştir. Hizmet içi eğitime katılan öğretmenlerin metaforik algılarında özen gösterilmesi yönünde olumlu algı geliştiği, bilişsel yapılarında ise eğitimleri ile ilgili kavramların oluştuğu belirlenmiştir. Hizmet içi eğitimin sosyal geçerliğinin uygulamaya dönük ve gerçek olgulara yönelik olması, öğretimsel etkinliklerin kalitesi, eğitim materyallerine ulaşma gibi boyutlara yönelik olumlu görüşlerin ortaya çıkması açısından yüksek olduğu belirlenmiştir.