Çocukluk çağında diyabet tanısı alan olguların dağılımı
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Trakya Üniversitesi, TIP FAKÜLTESİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MEHMET BARS
Danışman: FİLİZ TÜTÜNCÜLER KÖKENLİ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Diyabetes mellitus (DM), insülin salgılanması, insülin etkisi ya da her ikisinde oluşan bozukluğa bağlı gelişen, hiperglisemi ile karakterize kronik endokrin ve metabolik bir hastalıktır. Çocukluk çağında en sık görülen tipi T1DM olup bunu daha az sıklıkla T2DM ve MODY tip diyabet izlemektedir. Bu çalışma, Trakya Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı Çocuk Endokrinolojisi Bilim Dalı'nda Ocak 2006-Aralık 2020 tarihleri arasında diyabet tanısı alan ve çalışma koşullarına uyan olguların diyabet tiplerine göre dağılımı, tanı anı klinik (hiperglisemi, ketoz, DKA) ve laboratuvar (biyokimyasal ve serolojik bulgular) bulguları ile grupların bu bulgular açısından karşılaştırılması amacıyla yapılmıştır. Çalışmaya alınan 381 olgunun 189(%49,6)'u erkek, 192(%50,4)'si kız olup ortalama tanı yaşı 9,0±4,2 yıl ve 155 (%40,7) olgu tanı anında pubertal idi. Olguların %87,4'ü T1DM, %4,8'i T2DM, %7,6'sı MODY ve %0,3'ü diğer tip (steroide bağlı) DM idi. Diyabet tipleri cinsiyet açısından benzer olmasın karşın ortalama tanı yaşı T2DM grubunda (12,8±1,4 yıl), T1DM (8,4±4,1 yıl) ve MODY grubuna (10,3±4,6 yıl) göre anlamlı yüksek, MODY grubunda da T1DM grubuna göre anlamlı yüksek bulundu. Diyabetin klinik belirti ve bulguları açısından poliüri ve polidipsi sıklığı T1DM grubunda (%93,7) diğer gruplara göre anlamlı fazla iken, rastlantısal hiperglisemi ise T2DM (%50) ve MODY grubunda (%72,4) T1DM grubuna göre anlamlı fazla idi. Tanı anında ortalama C-peptid düzeyleri T1DM grubunda (0,4±0,4 ng/ml) T2DM (2,9±2,7 ng/ml) ve MODY grubuna (1,7±1,8 ng/ml) göre anlamlı düşük olmasına karşın T2DM ve MODY grubunda benzerdi. Ortalama HbA1c düzeyi ise T1DM grubunda (%12,6±2,6) T2DM (%11,6±2,4) ve MODY grbubuna (%7,8±2,9) göre anlamlı yüksek, T2DM grubunda da MODY grubuna göre anlamlı yülsek idi. Diyabet otoantikorları T1DM grubunda sıklıkla, T2DM grubunda ise az sayıda olguda pozitifti. MODY grubunda antikor pozitif olgu yoktu. Tanı anında T1DM olgularının %52,6'sı, T2DM olgularının %11,1'i DKA kliniği ile başvurmuştu. MODY grubunda DKA olan olgu yoktu. MODY ve T2DM grubunun büyük bir çoğunluğu hiperglisemi klinik tablosu ile tanı almıştı. Olgular geliş klinik tablsosu açısından beşer yıllık dönemler halinde incelendiğinde son beş yıllık dönemde önceki beş yıllık döneme göre orta DKA ve ağır DKA sıklığında fark saptanmazken, hiperglisemi sıklığında anlamlı artma, buna karşın hafif DKA sıklığında anlamlı azalma saptandı. Genetik MODY tanısı alan olgular içinde literatüre benzer şekilde en sık bulunan GCK MODY idi. Çalışmamızda diyabet tanısı ile izlenen olguların çoğunluğu T1DM olup bunu MODY ve T2DM'nin izlediği saptanmıştır. T1DM olgularının yarısının hala DKA tablosu ile tanı alması aile hekimleri ve pediatristler arasında bu konuda farkındalığın arttırılması gerekliliğini düşündürmektedir. Anahtar kelimeler: Çocuk, tip 1 diyabetes mellitus, tip 2 diyabetes mellitus, gençlik döneminin erişkin başlangıçlı diyabeti (MODY)