ROMATOİD ARTRİT HASTALARINDA İNTERSTİSYEL AKCİĞER HASTALIĞI GELİŞİMİ VE İNTERLÖKİN-9 VE İNTERLÖKİN-22 İLİŞKİSİ
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Trakya Üniversitesi, TIP FAKÜLTESİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: HAYDAR MERT KOÇ
Danışman: HAKAN EMMUNGİL
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Romatoid artrit, eklemlerde kronik inflamasyon ve bunun sonucunda eklem deformitesiyle seyreden otoimmün bir hastalıktır. Romatoid artritin majör klinik prezentasyonu eklem inflamasyonu olmasına rağmen önemli morbidite ve mortalite nedeni akciğer tutulumudur. Son çalışmalarda interlökin-9 ve interlökin-22 seviyesi, romatoid artritli hastaların serum ve sinoviyal sıvılarında yüksek saptanmış ve inflamasyon gelişimiyle ilişkili bulunmuştur. İnterstisyel akciğer hastalığı olan romatoid artritli hastalarda interlökin-9 ve interlökin-22 düzeyi çalışılmamıştır. Çalışmamızın amacı interlökin-9 ve interlökin-22 seviyelerinin romatoid artritli hastalarda interstisyel akciğer hastalığı gelişiminde rolü olup olmadığı araştırmaktır. Çalışmaya Trakya Üniversitesi Romatoloji Polikliniğine başvurmuş, 2010 American College of Rheumatology/ European League Against Rheumatism sınıflandırma kriterlerine göre romatoid artrit tanısı alan hastalar ve sağlıklı gönüllüler dahil edildi. Romatoid artrit hastaları interstisyel akciğer hastalığı olan ve olmayanlar olarak iki gruba ayrıldı. Hasta ve kontrol grubundan rutin kan alma işlemleri sırasında jelli serum ayırma tüpüne fazladan 2 cc kan alınarak santrifüj edilmiş, örnekler -80°C'de saklanmıştır. Hastaların demografik ve klinik özellikleri, akciğer görüntüleme ve fonksiyon özellikleri, hastalık aktiviteleri ve almış oldukları tedaviler kaydedildi. Hastaların ve sağlıklı gönüllülerin serumlarında enzim bağlantılı immünosorbent testi ile interlökin-9 ve interlökin-22 düzeyleri ölçüldü. Elde edilen sonuçlar romatoid artrit gruplarının klinik ve akciğer özellikleri arasında ilişki olup olmadığı incelendi ve sağlıklı gönüllüler ile karşılaştırıldı. Çalışmaya 24 romatoid artrit, 26 interstisyel akciğer hastalığı olan romatoid artrit ve 26 sağlıklı gönüllü olmak üzere toplam 76 kişi dahil edildi. Romatoid artrit grupları arasında yaş ortalaması benzerken sağlıklı gönüllüler daha gençti. Romatoid artritli hastalarda disease activity score-28 ve akut faz reaktanları arasında fark yoktu. Hasta gruplarında interlökin-9 düzeyi karşılaştırıldığında, romatoid artrit ilişkili interstisyel akciğer hastalığı grubunda interlökin-9 düzeyi kontrol grubuna göre daha yüksek saptandı. Romatoid artrit ve romatoid artrit ilişkili interstisyel akciğer hastalığı grupları istatiksel anlamlılık olmasa da interlökin-9 düzeyi romatoid artrit ilişkili interstisyel akciğer hastalığı grubunda daha yüksekti. Interlökin-22 düzeyi gruplar arasında farklı saptanmadı. Disease activity score-28 yüksek olan hastalarda interlökin-22 düzeyi daha yüksek saptandı. Romatoid faktör pozitif olan hastalarda interlökin-9 düzeyi daha yüksekti. Romatoid artritli hastalarda interstisyel akciğer hastalığı gelişiminde çeşitli genetik ve çevresel faktörler suçlansa da etiyopatogenezi net bilinmemektedir. Bazı çalışmalar interlökin-9 düzeyinin romatoid artritli hastalarda, hastalık patogenezinde önemli rolü olduğunu göstermiştir. Bizim çalışmamızda da interstisyel akciğer hastalığı olan romatoid artritli hastalarda interlökin-9 düzeyinin yüksek saptanması interstisyel akciğer hastalığı gelişiminde de interlökin-9'un aktif rolü olduğunu düşündürmektedir ve romatoid artritli hastalarda interstisyel akciğer hastalığı gelişimi açısından bir belirteç olabileceğini gösterebilir. Interlökin-22 hem çalışmadaki hasta sayısının az olması hem de düzeyinin hastalık aktivitesinden etkilenmiş olabilmesi nedeni ile istatiksel anlamlılığa ulaşmamış olabilir.