Kronik böbrek yetmezliğinde yorgunluğun değerlendirilmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Trakya Üniversitesi, SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, Hemşirelik Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2009
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ZEHRA ŞAHİN
Danışman: SERAP ÜNSAR
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu araştırma hemodiyaliz tedavisi alan ve almayan kronik böbrek yetmezlikli hastalarda yorgunluk düzeyini, yorgunluğu etkileyen kişisel ve hastalığa ilişkin faktörleri belirlemek amacıyla planlanmıştır.Araştırmanın evrenini Trakya Üniversitesi Sağlık Araştırma ve Uygulama Hastanesine Şubat 2007-Nisan 2008 tarihleri arasında Nefroloji Polikliniğine başvuran ve Nefroloji Kliniğinde yatmakta olan kronik böbrek yetmezliği hastaları oluşturmuştur.Veriler hastalarla yüz yüze yaklaşık 20 dakika süren görüşme şeklinde, araştırmacı tarafından hazırlanan hastaların kişisel özellikleri, hastalıklarına ilişkin özelliklerini içeren hasta bilgi formu ve Piper Yorgunluk Ölçeği kullanılarak toplanmıştır.İstatistiksel değerlendirmede student t- testi, yüzdelik, tek yönlü varyans analizi, Bonferroni Test, Pearson Bivariate Korelasyon Analizi kullanılmıştır.?Araştırmadan elde edilen sonuçlara göre yorgunluğun kişisel özelliklerden yaş, eğitim durumu, sosyal güvence, medeni durum, çocuk sayısının yorgunluğu etkilediği bulunmuştur:?Yaş arttıkça yorgunluk algılaması artmaktadır,?Eğitim düzeyi arttıkça yorgunluk algılaması azalmaktadır,?Sağlık güvencesi Emekli Sandığı olanların yorgunluk algılaması azalmaktadır,?Bekar olanların yorgunluk algılaması en az, dul olanların yorgunluk algılaması en fazladır,?Çocuk sayısı 3 ve üzeri olanların yorgunluk algılaması artmaktadır (p< 0.05).Yorgunluğun hastalığa ilişkin özelliklerden hemodiyaliz tedavisi, böbrek yetmezliği evresi, başka bir kronik hastalık varlığı, hipertansiyon, düzenli uyku, hastalıkla ilgili diyete dikkat etme, günlük tüketilen sıvı miktarı, üre, hemoglobin, hematokrit miktarının yorgunluğu etkilediği bulunmuştur:? Hemodiyaliz tedavisi almayan hastaların yorgunluk algılaması artmaktadır,? 5. evrede olan hastaların yorgunluk algılaması artmaktadır,? İlave kronik hastalığı olan hastaların yorgunluk algılaması artmaktadır,? Hipertansiyonu olan hastaların yorgunluk algılaması artmaktadır,? Uykusu düzenli olmayan hastaların yorgunluk algılaması artmaktadır,? Diyetine dikkat etmeyen hastaların yorgunluk algılaması artmaktadır,? Günlük tüketilen sıvı miktarı arttıkça yorgunluk algılaması azalmaktadır,? Hemoglobin, hematokrit düzeyleri azaldıkça, üre düzeyi arttıkça yorgunluk algılaması artmaktadır (p< 0.05).Çalışmanın sonuçlarına göre;?KBY olan hastalara bireysel (yaş, eğitim vb.) ve hastalıkla ilgili (klinik evre vb.) özellikler doğrultusunda eğitim programlarının planlanması,?KBY'nde anemi, üremi vb. durumların erken teşhis, tedavi ve bakımına yönelik önlemler alınması,?Hemşireler tarafından KBY'li hastalarda yorgunluk düzeyinin geçerli ve güvenilir ölçeklerle düzenli olarak değerlendirilmesi,?Yorgunluğu etkileyen diğer faktörlerin belirlenmesi için gelecekte daha fazla vaka sayıları ile karşılaştırmalı çalışmalar yapılması önerilebilir.Anahtar Kelimeler: Kronik böbrek yetmezliği, yorgunluk, hemşirelik bakımı, Piper.