Üç farklı diş fırçası tipinin plak azaltma etkinliğinin klinik olarak değerlendirilmesi
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Trakya Üniversitesi, DİŞ HEKİMLİĞİ FAKÜLTESİ, KLİNİK BİLİMLERİ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ECE BAYSAN MASHIZADA
Danışman: NAZLI DURMUŞ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Giriş ve Amaç: Dental plak diş yüzeylerinden rutin olarak temizlenmediği takdirde çürük, gingivitis, periodontitis gibi hastalıkların etyolojik faktörüdür ve diş yüzeyindeki birikintilerin temizlenmesi için en başarılı yöntemin diş fırçalama olduğu bilinmektedir. Günümüzde farklı dizaynda çeşitli diş fırçaları yardımıyla bu hedef gerçekleştirilmektedir. Çocuklarda ise yaşa bağlı olarak birtakım gelişimsel faktörler diş fırçalama etkinliğini etkileyebilmektedir. Çalışmamızda 7 yaş grubu çocuk popülasyonu ele alınarak 3 farklı fırça tipinin (manuel, üç yüzlü manuel ve şarjlı diş fırçası) etkinliği incelenmiş olup çocukların gelişim düzeyleri bir anket yardımıyla ebeveynler tarafından bilgi alınarak incelenmiş ve kaldırılan plak miktarları ile kıyaslamalar yapılmıştır. Gereç ve Yöntemler: Çalışma popülasyonumuz 7 yaşında 60 çocuktan oluşmakla birlikte; her çocuğun ilk seansta kullanacağı fırça tipi randomize olarak belirlendi. Çalışmamıza katılan çocukların ilk seans hangi fırçayı kullanacağı randomize olarak belirlendi. Seanslar birer hafta ara ile gerçekleştirilmiş olup her seans daimi 1. molar dişlerin bukkal ve lingual yüzeyleri ile mezial aproksimal bölgeleri boyayıcı ajan yardımı ile boyandıktan sonra fırçalama öncesi ve sonrası plak miktarları QHI ve API kullanılarak skorlanmıştır. Çocuklara kullanılacak olan diş fırçası tipinin kullanım şekli, sözel olarak bir model üzerinde anlatılarak öğretilmiş ve diş yüzeylerindeki boyaları çıkarması gerektiği anlatılmıştır. Ardından ayna karşısında herhangi bir müdahale yapılmaksızın katılımcıların dişlerini 2 dakika süre boyunca fırçalamaları sağlanmıştır. Çalışma sonunda tüm çocuklar tüm diş fırçası tiplerini deneyimlemiştir. Ebeveyn ve/veya bakıcıların, çocukların gelişim düzeylerinin kapsamlı bir şekilde incelenmesine olanak veren bir anket çalışmasına katılımı sağlanmıştır. İstatistiksel değerlendirmeler için IBM SPSS 23 Statistics programı kullanılmıştır ve alfa hata düzeyi 0.05 olarak kabul edilmiştir. Bulgular: Başlangıç seansı diş fırçalama öncesi dental plak ölçümlerinde; cinsiyet, dominant el ve rutinde kullanılan diş fırçası ele alınarak gerçekleştirilen karşılaştırmalarda istatistiksel açıdan anlamlı bir farklılık bulunmamıştır. Aproksimal bölgeler ve düz yüzeylerde üç yüzlü manuel ve şarjlı diş fırçasının, geleneksel manuel diş fırçasına göre dental plak kaldırma etkinliğinin daha üstün olduğu saptanmıştır. Kızlar, bazı düz yüzey ve aproksimal bölgede dental plağı erkeklere göre daha başarılı bir şekilde kaldırmış olmalarına rağmen cinsiyetler arası fırçalama becerisinde belirgin bir farklılık mevcut değildir. Ankette değerlendirilen kriterlerin diş fırçalama kabiliyetini etkilemediği görülmüştür. Sonuç: Manuel diş fırçasına kıyasla üç yüzlü manuel ve şarjlı diş fırçalarının, dental plak kaldırma etkinliklerinin daha üstün olması ve kullanım kolaylıkları nedeniyle 7 yaş grubu çocuklar için tavsiye edilebilir alternatif diş fırçası modelleridir. Anahtar Kelimeler: Diş fırçası, dental plak, motor beceriler, çocuk, anket