DOKSORUBİSİN İLE OLUŞTURULMUŞ DENEYSEL KARDİYOTOKSİSİTE ÜZERİNE D-KARVON'UN ETKİSİ
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Trakya Üniversitesi, TIP FAKÜLTESİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: GÖZDE ÖZTÜRK
Danışman: TUBA EREN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Doksorubisin, geniş kullanım alanına sahip bir kemoterapötik ajandır; ancak doza bağlı kardiyotoksisite gibi ciddi yan etkileri mevcuttur. D-karvon ise kimyon ve nane gibi bitkilerde bulunan bir monoterpenoid olup antioksidan, anti-inflamatuar ve anti-tümöral özelliklere sahiptir. Çalışmada D-karvon'un doksorubisin kaynaklı kardiyotoksisite üzerindeki etkilerini değerlendirmek amaçlanmıştır. Deneyde 43 Wistar Albino cinsi dişi rat kullanılmış ve hayvanlar kontrol ve tedavi grupları olarak beş gruba ayrılmıştır. Doksorubisin gruplarına 15 mg/kg dozunda doksorubisin intraperitoneal uygulanmış, D-karvon gruplarına ise farklı dozlarda (25 mg/kg ve 50 mg/kg) D-karvon oral gavaj ile verilmiştir. Çalışmanın son günü son enjeksiyonlar yapıldıktan sonra, sakrifikasyon öncesi, tüm ratlara anestezi verildi. Ratlar anestezi etkisindeyken ekokardiyografik değerlendirme uygulandı. Ekokardiyografik değerlendirmenin ardından biyokimyasal analizler için tüm ratlardan intrakardiyak kan örnekleri alındı. Deney sonucunda özellikle troponin-T düzeyleri, malondialdehit, total oksidan seviye ve oksidatif stres indeksi gibi oksidan parametreler açısından D-karvon'un olumlu etkileri saptanmıştır. Histopatolojik incelemelerde, D-karvon'un doksorubisin kaynaklı miyosit hasarını ve hücre içi dejenerasyonu azalttığı gözlemlenmiştir. Ekokardiyografik değerlendirmelerde ise sol ventrikül ejeksiyon fraksiyonu ve fraksiyonel kısalma değerlerinde, doksorubisin uygulanan gruplarda kontrol grubuna kıyasla anlamlı bir azalma tespit edilmiştir. Sonuç olarak, D-karvon'un kardiyoprotektif etkilerinin doz bağımlı olduğunu ve bu etkilerin sınırlı kaldığını, özellikle düşük dozlarda anlamlı fark gözlenmediğini tespit ettik. Bu çalışma, D-karvon'un doksorubisin kaynaklı kardiyotoksisiteye karşı potansiyel bir koruyucu etkisi olabileceğini göstermektedir. Anahtar kelimeler: doksorubisin, kardiyotoksisite, D-karvon, oksidatif stres