Tip 2 diyabetes mellitus hastalarında kilo kontrolü ve etkileyen faktörler
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Trakya Üniversitesi, TIP FAKÜLTESİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: FATİH İLŞAD AKIN
Danışman: HAMDİ NEZİH DAĞDEVİREN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Günümüzde giderek yaygınlaşan tip 2 diyabetes mellitus hastalarının %90'ına yakını fazla kilolu ya da obezdir. Yaşam tarzı değişiklikleri birinci basamak hekimliğinde diyabetin regülasyonunda önemli rol oynamaktadır. Birçok parametreden etkilenen kilo kontrolü ise diyabetin regüle olması için obez olan tip 2 diyabetes mellitus hastalarında mutlak yapılması gereken yaşam tarzı değişikliğidir. Bu çalışmada Trakya Üniversitesi Tıp Fakültesi Obezite ve Diyabet Polikliniği'ne başvuran tip 2 diyabetes mellitusu olan hastalarda kilo kontrolünün özellikle benlik saygısı, beden algısı, duygusal yeme, sosyodemografik veriler, beslenme alışkanlıkları gibi faktörlerden nasıl etkilendiği araştırılması amaçlanmıştır. Çalışmaya Trakya Üniversitesi Tıp Fakültesi Obezite ve Diyabet Polikliniği'ne başvuran en az 1 yıldır tip 2 diyabetes mellitusu olan 233 kişi çalışmaya alınmıştır. Veriler tarafımızca hazırlanan sorularla birlikte, beden algısı soruları, Rosenberg Benlik Saygısı Ölçeği, Duygusal Yeme Ölçeği ve antropometrik ölçümlerden oluşan 105 soruluk anket yardımıyla toplandı. Elde edilen verilerin istatistiksel analizi SPSS 19 paket istatistik programı kullanılarak yapılmıştır. Verilerimizin analizinde tanımlayıcı istatistikler ile birlikte nonparametrik testler olan, Kruskall Wallis, Mann Whitney-U, Ki kare testi kullanıldı. İstatistiksel anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak alınmıştır. Çalışmamıza 116'sı (%49,79) erkek 117'si (%50,21) kadın olmak üzere toplam 233 tip 2 diyabet hastası katılmıştır. Duygusal Yeme Ölçeği toplam puan ortalaması 9,75±4,37, Rosenberg Benlik Saygısı Ölçeği puan ortalaması 1,86±1,12 olarak saptanmıştır. Hastaların beden kitle indeksi durumlarını doğru algılamaları arasında istatistiksel olarak anlamlı farklık saptanmıştır (p<0,001). Katılımcıların 88'i (%37,7) doğru beden ağırlığı algısına sahipti. Dış görünüm memnuniyeti ile beden kitle indeksi arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki saptanmıştır (p<0,001). Rosenberg Benlik Saygısı ile dış görünümünden memnun olma arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki saptanmıştır (p=0,037). Hastaların beden kitle indeksleri ile cinsiyetleri ve çalışma durumları arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki saptanmıştır (p<0,001, p=0,018). Katılımcıların cinsiyetleri ile duygusal yeme suçluluk duyma alt ölçeği arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki saptanmıştır. Kadınların, erkeklerden daha yüksek suçluluk duyma puanı aldığı saptanmıştır. Birinci basamakta yaşam tarzı değişikliklerinden kilo kontrolünün, tip 2 diyabet hastalarında etkin sağlanması önemlidir. Kilo kontrolünü etkileyen beslenme ve öğün alışkanlıkları, beden algısı, benlik saygısı, duygusal yeme gibi faktörlerin düzenlenerek hastaya uygun davranışsal müdahale planları geliştirilebilir.