Laboratuvarımızda çalışılan kalsiyum metabolizma testlerinin analitik performansının altı sigma metodu kullanılarak değerlendirilmesi ve ölçüm belirsizliklerinin saptanması


Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Trakya Üniversitesi, TIP FAKÜLTESİ, TEMEL TIP BİLİMLERİ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2021

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ARZU TAKATAK ŞEN

Danışman: HAKAN ERBAŞ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Tıbbi laboratuvarlar verdikleri test sonuçlarıyla bir hastalığa tanı koyma, prognozunu belirleme, tedaviyi yönetmekte doktorlara dolayısıyla da hastalara yardımcı olur. Laboratuvarlarda bu önemin farkında olarak en güvenilir ve en doğru test sonuçlarını vermeye çalışırlar. Bu yüzden klinik laboratuvarlar performanslarını sürekli olarak değerlendirmelidirler. Bu çalışmada analitik kalite performansının değerlendirilmesi için kalsiyum metabolizma testlerinin (kalsiyum, fosfor, magnezyum, parathormon ve 25(OH) Vitamin D) ölçüm belirsizliği ve sigma skorlarının hesaplanması amaçlandı. Ölçüm belirsizliğini NORDTEST klavuzuna göre ―yukardan aşağı‖ yaklaşım modelini baz alarak hesaplandı. Sonuçlar CLIA (Clinical Laboratory Improvement Amendments) ve RCPA (The Royal Collage of Pathologists of Australasia) total izin verilebilir hata limitleri üzerinden karşılaştırıldı. CLIA'a göre fosfor testi hariç diğer testlerimiz hedef limitlerini aşmamıştır. RCPA'a göre sadece magnezyum testimizin düşük seviyesi hedef limitinin altında olup geriye kalan bütün testlerimizin hedef limitlerini aştığı saptandı. Testlerimizin analitik süreç sigma seviyelerini hesaplarken CLIA ve RCPA total izin verilebilir hata limitleri kullanıldı. CLIA hedef limitlerine göre fosfor testinin ikinci analizör ikinci seviye performansı hariç, diğer tüm test performansları 2 sigma değerinin üzerinde bulundu. RCPA hedef limitlerine göre magnezyum testinin ikinci analizör birinci seviyedeki performansı hariç, diğer tüm test performansları 2 sigma değerinin altında bulundu. Kalsiyum metabolizma testlerinin analitik performanslarını altı sigma metodolojisiyle değerlendirilmesi bu testlerin performansına uygun kontrol kurallarının ve kontrol sıklığının belirlenmesinde yardımcı olacaktır. Bu da hatalı kontrol reddini engelleyip hem mali hem de zaman açısından tasarruf sağlayacaktır. Aynı zamanda bu testlerin ölçüm belirsizlik değerlerini belirlemek ve gerektiğinde bunu sonuç raporuna ekleyerek hekimin bilgisine sunmak, test sonuçlarını daha kullanılabilir ve değerli bir hale getirecektir. Sonuç olarak laboratuvara duyulan güven artacaktır. Anahtar Kelimeler: Ölçüm Belirsizliği, Nordtest, Altı Sigma, Analitik Performans Değerlendirmesi