Artroplasti geçirmiş diz osteoartritli olguların ağrı, eklem hareket açıklığı, denge, fiziksel aktivite ve yaşam kalitesi düzeylerinin değerlendirilmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Trakya Üniversitesi, SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, ., Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2015
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: GÜLER BÜYÜKYILMAZ
Danışman: DERYA DEMİRBAĞ KABAYEL
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Osteoartrit özellikle yük taşıyan eklemlerde progresif olarak ortaya çıkan kıkırdak yıkımı, osteofit oluşumu ve subkondral skleroz ile karakterize noninflamatuvar, kronik, dejeneratif bir hastalıktır. Eklem ağrısı, eklem hareketlerinde kısıtlanma ve sonuç olarak fonksiyon kaybına yol açan bir hastalıktır. Medikal tedavinin ve fizik tedavi ve rehabilitasyonun yeterli gelmediği durumda cerrahi tedaviye başvurulur. Biz çalışmamızda ağrı ve fonksiyonel kısıtlamaya neden olan özellikle geriatrik yaş grubunun karşılaştığı diz osteoartritli hastaların, osteoartrit nedeniyle total diz artroplastisi olan hastaların ve sağlıklı bireylerin ağrı, eklem hareket açıklığı, denge ve yaşam kalitesini değerlendirip karşılaştırma yaparak osteoartritin kişilerin günlük yaşama etkisi ve total diz artroplastisinin etkinliğini değerlendirmeyi, kişilerin hangi tedaviye yönlendirilmesi gerektiğine yardımcı olmayı amaçladık. Bu amaçla Trakya üniversitesi Tıp Fakültesi Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Anabilim Dalında Mayıs 2012 ve Aralık 2014 tarihleri arasında polikliniğe başvuran diz osteoartrit tanısı konmuş 30 hasta, Ortopedi Anabilimdalı'nda diz osteoartrit sebebiyle total diz protezi olan 30 hasta ve 30 sağlıklı birey çalışmamıza dahil edildi. Değerlendirmeler her birey ile ayrı ayrı tek görüşmede yapılmış olup yaklaşık 1 saat sürdü. Total diz artroplastisinde özellikle ameliyattan en az 6 ay geçmiş olmasına dikkat edildi. Değerlendirme parametreleri olarak VAS ağrı değerlendirme cetveli, diz gonyometrik ölçümü, diz çevre ölçümü, 6 dk yürüme testi, Berg balance denge skoru, womac osteoartrit indeksi ve SF 36 yaşam kalitesi ölçeği kullanıldı. Çalışmaya katılan olguların yaş, boy, kilo durumları incelendiğinde diz osteoartritli ve total diz artroplastili bireyler yakın değerlere sahipken; sağlıklı bireyler iki gruba göre anlamlı olarak farklıydı (p>0.05). VAS ağrı değerlendirmesine bakıldığında her üç grup arasında istatistiksel anlamlılık aktivite sırasında ve genel ağrıda görüldü. Total diz artroplastisi olan hastaların diz osteoartritli hastalara göre daha düşük ağrı değerleri olduğu gözlendi. Womac ağrı, sertlik ve fiziksel aktivite parametrelerinde diz osteoartritli ve total diz artroplastili gruplar arasında istatistiksel fark saptanmamıştır. Diz fleksiyon derecesi incelendiğinde her üç gruptada anlamlı fark görüldü. Diz osteoartritli bireylerin diz fleksiyon derecesi diğer iki gruba göre anlamlı derecede düşüktü. 6dk yürüme mesafesi diz osteoartritli bireylerde total diz artroplastisi olan bireylere göre daha düşük bulunurken; Berg Balance denge skoru sonucu daha iyi olduğu gözlendi. Sf36 yaşam kalitesi incelendiğinde total diz artroplastisi grubunun değerleri diz osteoartritli grubuna göre sağlıklı bireyler grubuna daha yakın bulundu. Total diz artroplastisi uygulanan hastalarda diz osteoartritli bireylerle karşılaştırıldığında yakın sonuçlar elde edilmiştir. Bu nedenle total diz artroplastisi fonksiyonelliği arttırmak, ağrıyı azaltmak ve yaşam kalitesini arttırmak için medikal ve konservatif tedavinin yeterli kalmadığı durumlarda diz osteoartriti için faydalı olacağı önerilebilir. Yine de tedavi planının kişiye özel düzenlenmesi gerekir.