Sporcularda beslenme okuryazarlığı ve yeme davranışının incelenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Trakya Üniversitesi, SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, ., Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BUSE ERDEM
Danışman: SEDEF DURAN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışmanın amacı, sporcuların beslenme okuryazarlığı seviyelerini ve yeme davranışlarını inceleyerek, sağlıklı beslenme alışkanlıkları geliştirmelerine ve spor performanslarını artırmalarına katkıda bulunmaktır. Çalışmamız 174 gönüllü milli sporcu (%59,2'u erkek, %40,8'ı kadın) ile web tabanlı anket uygulanarak gerçekleştirilmiştir. Uygulanan anketle sosyodemografik özellikler, beslenme okuryazarlığı düzeyi (Yetişkinlerde Beslenme Okuryazarlığı Değerlendirme Aracı), yeme davranışı düzeyi (Üç Faktörlü Yeme Anketi) ile ilgili veriler toplanmıştır. Çalışmaya katılan bireylerin %74.2'si bir diyetisyenle çalışmakta ve üniversite mezunları medyadan duyduğu beslenme bilgilerini lise mezunlarına oranla daha fazla reddetmektedir (p=0,022). Alışverişte gıda etiketi okuyanların bilişsel kısıtlama alt boyutunda anlamlı olarak yüksek puana sahip olduğu belirlenmiştir (p<0.001). Asgari ücretten daha düşük kazanca sahip olanlar ile asgari ücretten daha fazla kazanan sporcuların açlığa duyarlılık puanı asgari ücret alanlara göre anlamlı olarak düşüktür (p=0,026). Katılımcıların %83,3'ü beslenme okuryazarlığı açısından yeterli iken beslenme bilgisinde %63,2, okuduğunu anlamada %70,1'i, besin gruplarında %82,2's, porsiyon miktarlarında %14,4'ü ve gıda etiketi okuma ve sayısal okuryazarlıkta ise %35,6'sı yeterli kategoridedir. Beslenme bilgisini diyetisyenden alan katılımcıların almayanlara göre yeterli seviyede beslenme okuryazarlığı puanı alma oranı daha fazladır (p=0,010). Branşlara göre beslenme okuryazarlığı puanı cimnastik branşında taekwondo branşındaki sporculara göre anlamlı olarak daha yüksektir (p=0,027). Sporcuların beslenmeyle ilgili doğru bilgi edinmesi ve bu bilgileri hayatına geçirebilmesi için alanında uzmanlarla çalışması önerilmektedir.