Edirne il Merkezi'nde aile sağlığı merkezlerine başvuran 18-65 yaş arası bireylerde sağlık okuryazarlığının aşı karşıtlığına etkisi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Trakya Üniversitesi, TIP FAKÜLTESİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: GÖZDE BETÜL GÖKÇEN
Danışman: SERDAR ÖZTORA
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Çalışmamızın amacı Edirne il merkezindeki aile sağlığı merkezlerine başvuran 18-65 yaş arası bireylerde sağlık okuryazarlığının aşı karşıtlığına etkisi ile sağlık okuryazarlığı ve aşı karşıtlığına etki eden faktörleri incelemektir. Çalışmamız 1 Nisan 2022 – 31 Mayıs 2022 tarihleri arasında aile sağlığı merkezlerine başvurmuş ve çalışmaya katılmayı kabul etmiş olan 18-65 yaş arasındaki 296 kişiye yüz yüze görüşme tekniği kullanılarak yapılmıştır. Kesitsel olarak planlanan bu çalışmada veriler katılımcılara, katılımcıların sosyodemografik verilerini ve aşıyla ilgili düşüncelerini, Aşı Karşıtlığı Ölçeği'nin uzun formunu ve Türkiye Sağlık Okuryazarlığı-32 Ölçeği'ni içeren anket uygulanarak toplanmıştır. Katılımcıların 161'i (%54,4) kadın, 135'i (%45,6) erkek olmakla birlikte yaş ortalaması 40,45±13,39 olarak saptanmıştır. Katılımcıların aşı karşıtlığı puan ortalaması 41,57±11,32, sağlık okuryazarlığı puan ortalaması 33,75±7,58 olarak hesaplanmıştır. Katılımcıların %10,5'inin yetersiz, %44,5'inin sorunlu-sınırlı, %28,4'ünün yeterli, %16,6'sının mükemmel sağlık okuryazarlığı düzeyine sahip olduğu bulunmuştur. Aşı karşıtlığı ölçeğinin kesme değeri bulunmadığı için 'Aşı karşıtlığı konusunda ne düşünüyorsunuz?' sorusuna verilen cevaplara göre katılımcıların aşı karşıtı/aşı tereddüdü oranı %16,9 olarak bulunmuştur. Çalışmamızda yaş, kronik hastalık durumu, son bir yıl içinde sağlık kuruluşlarına başvuru sayısı ve sağlık masraflarını karşılayabilme durumu ile aşı karşıtlığı arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki saptanmıştır. Yaş, çocuk sahibi olma durumu, eğitim durumu, aylık gelir düzeyi, sağlık durumu algısı ve sağlık masraflarını karşılayabilme durumu ile sağlık okuryazarlığı arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki bulunmuştur. Sağlık okuryazarlığı ile aşı karşıtlığı arasında ters yönlü ve anlamlı bir ilişki saptanmıştır. Çalışmamızda sağlık okuryazarlığı aşı karşıtlığını etkileyen önemli bir faktör olarak bulunmuştur. Sağlık okuryazarlığının arttırılması aşı karşıtlığını da azaltacaktır. Bunun için başta aile hekimleri olmak üzere bütün sağlık çalışanlarına ve sağlık otoritelerine önemli görevler düşmektedir.