Orta ve Batı Anadolu Neolitik Yerleşimlerinde Toplumsal Aidiyet
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Trakya Üniversitesi, SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ, ARKEOLOJİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: COŞKUN SİVİL
Danışman: DANİŞ BAYKAN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışma, Orta ve Batı Anadolu'da bulunan Neolitik Dönem yerleşimlerinden elde edilen arkeolojik veri ve sonuçlardan yola çıkarak, söz konusu topluluklarda birlikteliğin nasıl sağlandığı sorusuna yanıt aramak amacıyla hazırlanmıştır. Çalışma, kronolojik olarak kabaca MÖ 8200-5500 aralığına tarihlenen Orta ve Batı Anadolu Neolitik Dönem yerleşimlerini kapsamaktadır. Çalışma kapsamında ele alınan yerleşimlere ilişkin mimari verilerin yanı sıra, antropolojik veri ve sonuçlar ile kişisel süs eşyaları ve kil nesneler de dikkate alınmıştır. Sosyal bilimlerde birey – toplum ilişkisini ele alan tartışmalar ile arkeolojik sonuçları bir arada değerlendirmeyi amaçlayan çalışma, Orta ve Batı Anadolu yerleşimlerinde toplumsal aidiyetin sağlanmasında, yaş ve cinsiyete dayalı kriterlerin yanında görev kimliklerinin de belirleyici olduğuna işaret etmektedir. Özellikle yaş ve cinsiyete dayalı sosyal bağların tanımlanmasında yerleşim içi ölü gömme uygulamaları ve antropolojik veriler temel referansı oluşturduğundan, yerleşim dışı ölü gömme geleneğine sahip merkezlerde yaş / cinsiyete dayalı sosyal uygulamalara ilişkin çıkarımlar yapmak güç olsa da, mimari veriler ve arkeolojik sonuçların zamansal değerlendirilmesiyle, toplumsal aidiyete ilişkin çıkarımlar sağlanabilmiştir. Orta ve Batı Anadolu merkezlerinde toplumsal birlikteliğin sağlanmasına ilişkin uygulamaların yerleşimler düzeyinde belirgin farklılıklar içerdiği, bununla birlikte Anadolu'nun orta ve batısında MÖ 8200-5500 tarih aralığında yaygınlaşan yerleşik yaşamla birlikte nüfus ve üretimdeki artış karşısında farklı çözüm stratejilerine gidildiği sonucuna ulaşılmıştır.