48-72 Aylık Çocukların Oyunda Kurdukları Yapı İskelesi ile Bilişsel İşlev Performansları, Yürütücü İşlevleri ve Öz Düzenleme Becerileri Arasındaki İlişki
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Trakya Üniversitesi, SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ, OKUL ÖNCESİ EĞİTİMİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: FATMA AKBULUT ATAKOL
Danışman: EZGİ AKŞİN YAVUZ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Araştırmada çocukların oyunda kurdukları yapı iskelesiyle, bilişsel işlevler performansları, yürütücü işlevleri ve öz düzenleme becerileri arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanmıştır. Bu araştırmanın modeli için açıklayıcı sıralı karma yöntemden yararlanılmış, nicel ve nitel verileri kullanarak araştırma derinleştirilmiştir. Araştırmanın çalışma grubunu İstanbul ilindeki Millî Eğitim Bakanlığı'na bağlı okul öncesi eğitim kurumlarına devam eden 48-72 aylık çocuklar oluşturmuştur. Çalışma 75 okul öncesi dönem çocuğu ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın verilerini toplamak için demografik bilgi formu, Yapı İskelesi Oyun Formu, güvenirlik ve geçerliliği sağlanmış standart ölçme araçları kullanılmıştır. Araştırmadan elde edilen veriler için uygun analiz programı kullanılarak normallik analizi yapılmış, çıkan sonuca göre de parametrik olmayan testler tercih edilerek fark ve ilişki testleri ile çalışma yürütülmüştür. Araştırma sonucunda çocukların oyun gelişimleri ile demografik özellikleri arasında bir fark bulunamamıştır. Oyunlar zorlaştıkça yardım isteyen ya da yardım alan çocuklar ile yapı iskelesi kurulmakta ve süreci başarı ile tamamlayanların sayısı artmaktadır. Oyunlarda en çok ihtiyaç duyulan yardım türü sözlü hata uyarısı olmuştur. Çocukların oyun gelişimlerinin onların düşünme becerilerine temel olan fonksiyonlar olarak değerlendirilen bilişsel işlevlerinden bazıları ile ilişkili olduğu belirlenmiştir. Çocukların çalışan bellekleri geliştikçe oyunda materyal yönetimi, sembolik oyun oynama, oyuna katılım ve genel anlamda oyun gelişimlerinin de olumlu yönde değişim gösterdiği belirlenmiştir. Ayrıca öz düzenleme ölçeği düzenleme alt boyutu puanlarındaki artışın Yenilenmiş Knox Okul Öncesi Oyun Ölçeği tüm alt boyutları ile genel anlamda oyun gelişimindeki artışı beraberinde getirdiği anlaşılmaktadır.