Edirne il merkezindeki hipertansif erişkinlerde öz bakımın değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Trakya Üniversitesi, TIP FAKÜLTESİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: NİHAL İRAN DURSUN
Danışman: ÖNDER SEZER
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Hipertansiyon yaygın görülmesi, tedavi edilebilir ve önlenebilir bir hastalık olması nedeniyle önemli bir halk sağlığı sorunudur. Bu çalışmada Edirne il merkezinde yaşan hipertansif bireylerde öz bakım düzeyi ve etkileyen faktörleri belirlemek amaçlanmıştır. Edirne il merkezindeki 23 aile sağlığı merkezine kayıtlı olan 18 yaş üstü 405 hipertansif hasta çalışmaya dahil edilmiştir. Sosyodemografik özellikler ve hipertansiyon ile ilgili bilgilerin sorgulandığı sorularla birlikte Hipertansiyon Öz-Bakım Profili'nden oluşan toplam 97 soruluk anket sonucunda araştırmanın verileri elde edilmiştir. Hastalarda görüşme öncesi uygun koşullarda kan basıncı ölçümü yapılmıştır. Katılımcıların 215'i (% 53,1) kadın, 190'ı (% 46,9) ise erkektir. 2019'da yayımlanan Türk Hipertansiyon Uzlaşı Raporu'na göre hem sistolik hem diastolik kan basıncı değerleri hedef kan basıncında olan bireylerin oranı %26,91 olarak belirlenmiştir. Cinsiyet, eğitim seviyesi, meslek grubu, gelir, sigara ve alkol kullanım durumunun hipertansiyon hastalarında öz bakımı etkilediği bulunmuştur. Öz bakımın yaş ve hastalık süresi ile arttığı tespit edilmiştir. Öz bakım davranışları yalnızca bireylerin alışkanlıklarından değil, aynı zamanda motivasyonlarından da etkilenmektedir; bu durum hastaların öz etkililiklerini artırarak sağlık yönetimlerinde daha aktif rol almalarına yardımcı olmaktadır. Aile Hekimliği hipertansiyon yönetiminde öz bakımın etkin sağlanmasında çok önemlidir. Çalışmamızda hedef kan basıncında olan hastaların oranının düşük bulunması da bu konunun daha fazla ele alınması gerektiğini ortaya koymaktadır. Hastaların öz bakım alışkanlıkları ve yaşam biçimi öncelikli olarak dikkate alınarak hekim ve hasta arasında etkili bir iletişim kurulması, hastaya uygun danışmanlıkların verilmesi, kişi merkezli yaklaşımla diyet ve egzersiz programlarının oluşturulması, düzenli kan basıncı takibinin sağlanması ve hastaların psikososyal boyutlarıyla değerlendirilerek yaşam tarzı alışkanlıklarının kazandırılmasıyla kan basıncının kontrolü sağlanabilir. Anahtar kelimeler: hipertansiyon, özbakım, Aile Hekimliği