Periferik arter hastalığı nedeniyle endovasküler veya açık cerrahi işlem uygulanan hastaların postoperatif erken dönem alt ekstremite reperfüzyonunun iskemi modifiye albumin ile değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Trakya Üniversitesi, TIP FAKÜLTESİ, CERRAHİ TIP BİLİMLERİ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SALİH TÜYSÜZ
Danışman: SUAT CANBAZ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Periferik arter hastalığı sistemik ateroskleroza bağlı olarak alt ekstremite arteryal kan dolaşımının kronik ve ilerleyici olarak bozulmasıdır. Bu hastalık günümüzde artmış ölüm oranı ve morbidite ile ilişkisi bilindiğinden, bir halk sağlığı sorunu olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu hastalığı sahip hastaların tedavisinde revaskülarizasyon cerrahi teknikleri son yıllarda hız kazanan anjiografik görüntüleme yöntemlerindeki gelişmeler ile birlikte farklı bakış açıları kazandırmıştır. Bu kazanımların birbirine üstünlüğü halen tartışma konusudur. Çalışmamız 15.09.2024 ile 15.03.2025 tarihleri arasında prospektif olarak Trakya Üniversitesi Kalp Damar Cerrahisi Anabilim Dalı polikliniğine yürüyememe şikayet ile başvuran hastalardan revaskülarizasyon ihtiyacı olan ve dahil edilme kriterlerine uyan 52 hasta kendiler için uygun olan açık cerrahi ve endovasküler prosedür uygulanması için vasküler cerrahi programa alındı. Planlanan işlemden önce, işlemden sonra 1. saatte ve işlemden sonra 1. günde hastalardan kan alınarak iskemi modifiye albümin bakıldı. Hastaların fizik muayene bulguları, ayrıntılı anemnez, demografik özellikleri, radyolojik görüntülemeleri, ayak bileği kol indeksi değerleri incelendi. Bu incelemeler ile çalışmadaki amacımız periferik arter hastalığı olan hastaların farklı cerrahi tercih sonrası sonuçların iskemi modifiye albümin ile değerlendirilmesidir. Böylelikle farklı cerrahi tercihlerin birbirine üstünlüğü üzerinde fikir sahibi olmak, iskemi modifiye albüminin periferik arter hastalığı takibinde işlevselliğini ortaya kaymak amaçlandı. Hastaları 15 (%28,8) tanesi açık cerrahiye, 32 (%71,2) tanesi endovasküler prosedüre uygun görülmüştür. Hastaların %61,5'i hipertansiyon, %59,6'sı diabetes mellitus, %46,2'si koroner arter hastalığı, %15,4'ünde ise kronik böbrek yetmezliği bulunmaktadır. Sigara kullanma oranı ise %78,8 idi. Bu oranlar literatürün üzerinde saptanmış olup eşlik eden ek hastalıklar nedeniyle periferik arter hastalığı multidisipliner yaklaşım gerekmektedir. Revaskülarizasyon sonuçları iskemi modifiye albümin ile değerlendirildiğinde açık cerrahi işlemin, işlemin gerektirdiği vasküler klempaj nedeniyle erken dönemde kullanılabilirliğinin olmadığı, fakat bazal iskemi modifiye albümin değeri üzerinde hem iskemi yükü hakkında fikir sahibi olabileceğimizi hem de poliklinik kontrollerinde nicel olarak değerlendirmeye alınabileceği kanaatindeyiz. Endovasküler prosedürlerde erken dönemde iskemi modifiye albümin düşüşünü görmekteyiz, bu durum da hem işlemin başarısını ortaya koymaktadır hem de erken komplikasyonlar için nicel takip seçeneğini ortaya çıkarmaktadır. Multidisipliner yaklaşım ile değerlendirilmeli ve bir halk sağlığı sorunu olarak ele alınması gereken periferik arter hastalığında revaskülarizasyon cerrahisi başarısının ölçümünde kullanılabilecek parametrelerin kullanılabilirliği değerlendirilmeli, bu doğrultuda yüksek hasta sayısı ile yapılacak ek ayrıntılı çalışmalara ihtiyaç duyulmaktadır. Anahtar kelimeler: İskemi, endovasküler, revaskülarizasyon, arter, bypass